Essays · Contemporary Art
Christian Marclay. The Clock.
Mỗi phút trên màn hình là một phút thật.
Every minute on screen is a real minute.
Tate · Tate
Một bộ phim dài đúng một ngày
The Clock là một video một kênh Christian Marclay hoàn thành năm 2010. Nó dài hai mươi bốn giờ. Nó được dựng từ hàng nghìn đoạn phim, cắt ra từ các bộ phim và chương trình truyền hình, trong đó mỗi đoạn đều có một chiếc đồng hồ, một người nhìn đồng hồ, hoặc một câu thoại nhắc đến giờ.
Điều quan trọng là các đoạn phim được xếp theo đúng thời điểm chúng chỉ. Khi trên màn hình một chiếc đồng hồ treo tường chỉ 3 giờ 12 phút chiều, thì ngoài phòng chiếu cũng đang đúng 3 giờ 12 phút chiều. Tác phẩm được đồng bộ với giờ địa phương nơi nó được chiếu.
Vì vậy The Clock là một bộ phim, và cũng là một chiếc đồng hồ chạy thật. Người xem có thể nhìn vào màn hình để biết bây giờ là mấy giờ.
Người ghép những gì đã có
Marclay là nghệ sĩ Mỹ gốc Thuỵ Sĩ. Ông bắt đầu từ âm nhạc, làm việc với đĩa than và máy quay đĩa, cắt, ghép, trộn những bản thu có sẵn để tạo ra âm thanh mới. Sau đó ông chuyển sang làm video theo cùng cách: không quay mới, mà tìm, cắt và ghép những hình ảnh đã tồn tại.
Trước The Clock, ông đã làm Video Quartet năm 2002, bốn màn hình đặt cạnh nhau, mỗi màn hình là những đoạn phim có người chơi nhạc hoặc tạo ra tiếng động, dựng lại thành một bản nhạc. Tate giữ cả hai tác phẩm trong bộ sưu tập.
The Clock đòi một khối lượng công việc lớn hơn nhiều. Phải tìm cho đủ từng phút trong một ngày, từ nửa đêm đến nửa đêm hôm sau. Phải cắt sao cho các đoạn nối vào nhau trơn tru, âm thanh của cảnh trước tràn sang cảnh sau, một cánh cửa mở trong phim này dẫn vào căn phòng của phim khác. Marclay làm việc cùng các cộng sự trong nhiều năm để hoàn thành nó.
Kết quả không giống một chuỗi trích đoạn. Nó giống một bộ phim duy nhất, với hàng trăm diễn viên thay nhau đóng một nhân vật: người đang chờ đợi, người đang vội, người đang nhìn đồng hồ.
Thời gian trong phim, thời gian ngoài đời
Trong điện ảnh, thời gian thường bị nén hoặc kéo giãn. Một đời người gói trong hai giờ. Một giây nổ súng kéo thành một phút. Người xem chấp nhận điều đó và quên mất giờ bên ngoài.
The Clock làm ngược lại. Nó không cho phép quên giờ. Mỗi phút trên màn hình là một phút thật. Người xem ngồi trong bóng tối và cảm thấy rõ từng phút trôi qua, điều mà ngay cả khi nhìn đồng hồ đeo tay ta cũng hiếm khi để ý.
Nhịp của tác phẩm cũng theo nhịp của ngày. Buổi sáng có những cảnh thức dậy, chuông báo thức, bữa sáng. Gần trưa là những cuộc hẹn, những chuyến tàu. Buổi tối dày lên những cảnh hồi hộp, những cuộc chờ đợi. Sau nửa đêm, nhịp chậm lại, những người mất ngủ, những căn phòng tối.
Có một cảm giác lạ khi xem lâu. Người xem bắt đầu nhận ra mình cũng đang ở trong cùng một giờ với các nhân vật. Họ đang chờ. Ta cũng đang chờ. Ranh giới giữa trong phim và ngoài phim mỏng lại.
Một tác phẩm của nhiều bảo tàng
Theo các ghi chép về tác phẩm, The Clock được trao Sư Tử Vàng tại Venice Biennale năm 2011. Nó được làm thành một số ít bản, và một bản do Tate cùng Centre Pompidou ở Paris và Israel Museum ở Jerusalem đồng sở hữu.
Mỗi khi được chiếu, bảo tàng thường cố gắng mở cửa suốt đêm ít nhất vài lần, để người xem có thể thấy những giờ hiếm ai thấy. Người ta xếp hàng để vào phòng chiếu, ngồi trên những chiếc ghế sofa, ở lại một giờ, hai giờ, có người ở lại lâu hơn nhiều.
The Clock thuộc về một dòng nghệ thuật lấy thời gian làm chất liệu. On Kawara đóng dấu giờ thức dậy lên bưu thiếp mỗi ngày. Marclay thì gom giờ của cả lịch sử điện ảnh. Một bên ghi lại thời gian của một người. Một bên ghép thời gian của rất nhiều người thành một ngày.
Ra khỏi phòng chiếu, người xem thường nhìn đồng hồ của mình. Nó vẫn đang chạy. Chỉ có điều bây giờ ta nhớ ra rằng nó đã chạy suốt.
A film exactly one day long
The Clock is a single-channel video Christian Marclay completed in 2010. It lasts twenty four hours. It is built from thousands of clips cut from films and television, each showing a clock, someone checking the time, or a line of dialogue naming the hour.
The key is that the clips are placed at the very moment they show. When a wall clock on screen reads 3:12 in the afternoon, it is 3:12 in the afternoon outside the room too. The work is synchronised to local time wherever it is shown.
So The Clock is a film and also a working clock. Viewers can look at the screen to know what time it is.
Assembling what exists
Marclay is a Swiss American artist. He began in music, working with records and turntables, cutting and mixing existing recordings into new sound. He later made video the same way: shooting nothing, finding, cutting and joining images that already exist.
Before The Clock he made Video Quartet in 2002: four screens side by side, each full of film clips of people playing music or making noise, edited into one piece. Tate holds both works.
The Clock demanded far more. Every minute of a day had to be found, midnight to midnight. The cuts had to flow, sound from one scene spilling into the next, a door opening in one film leading into a room in another. Marclay worked with assistants over several years to finish it.
The result does not feel like a string of excerpts. It feels like a single film with hundreds of actors taking turns as one character: someone waiting, someone rushing, someone checking the time.
Time in film, time outside
Cinema usually compresses or stretches time. A life fits in two hours. A second of gunfire lasts a minute. We accept this and forget the hour outside.
The Clock does the opposite. It will not let us forget. Every minute on screen is a real minute, and viewers in the dark feel each one pass, something we rarely notice even looking at a watch.
The pace follows the day. Mornings bring waking, alarms, breakfast. Midday brings appointments and trains. Evenings thicken with suspense and waiting. After midnight it slows: insomniacs, dark rooms. Watch long enough and the line between the film's hour and ours grows thin.
A work shared by museums
Accounts of the work record that The Clock won the Golden Lion at the 2011 Venice Biennale. It was made in a small edition, and one is jointly owned by Tate, the Centre Pompidou in Paris and the Israel Museum in Jerusalem. Museums showing it often stay open through the night at least a few times, so visitors can see hours few people see.
The Clock belongs to a line of art that uses time as material. On Kawara stamped the time he woke on postcards every day. Marclay gathers the hours of film history. One records a single person's time; the other joins the time of many into one day.
Leaving the room, people often check their own watch. It is still running. Only now they remember it was running all along.
Contemporary Art