Essays · Modern Art
Roman Opałka. Détail 1520432 đến 1537871.
Đếm là cách chậm nhất để sống.
Counting is the slowest way to live.
Solomon R. Guggenheim Museum · Solomon R. Guggenheim Museum
Một phép đếm bắt đầu năm 1965
Năm 1965, ở Warsaw, họa sĩ Roman Opałka vẽ con số 1 ở góc trên bên trái một tấm toan sẫm màu. Rồi số 2. Rồi số 3. Ông viết bằng sơn trắng, bằng một cây cọ nhỏ, từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, cho đến khi tấm toan kín số.
Rồi ông lấy một tấm toan mới cùng kích thước, và viết tiếp con số kế tiếp. Ông làm như vậy cho đến khi qua đời năm 2011.
Toàn bộ dự án có một cái tên: OPALKA 1965/1 đến vô cực. Mỗi tấm toan được gọi là một Détail, một chi tiết của cái toàn thể ấy. Tên của từng bức chỉ là con số đầu và con số cuối trên đó.
Bức trong bộ sưu tập của Bảo tàng Solomon R. Guggenheim mang tên OPALKA 1965/1 ∞ Détail 1520432 đến 1537871. Nghĩa là bức này bắt đầu ở con số một triệu năm trăm hai mươi nghìn bốn trăm ba mươi hai, và dừng ở một triệu năm trăm ba mươi bảy nghìn tám trăm bảy mươi mốt. Hơn mười bảy nghìn con số, viết tay, không bỏ số nào.
Nền nhạt dần
Ban đầu, Opałka viết số trắng trên nền đen. Sau đó ông chuyển sang nền xám. Từ đầu những năm 1970, ông bắt đầu pha thêm một chút sơn trắng vào nền của mỗi tấm toan mới. Mỗi bức nhạt hơn bức trước một chút, gần như không nhận ra.
Hệ quả là một điều ông đã tính trước: theo năm tháng, nền sẽ tiến dần tới màu trắng, và những con số trắng trên đó sẽ ngày càng khó đọc. Đến cuối, số và nền gần như tan vào nhau. Người viết vẫn viết, nhưng chữ viết biến mất vào mặt phẳng.
Đứng trước một bức Détail, người xem thường không đọc số. Mắt thấy một mặt phẳng xám rung nhẹ, như một tấm vải dệt dày. Chỉ khi đến gần mới nhận ra từng con số, và nhận ra rằng mỗi nét là một khoảnh khắc đã qua.
Giọng đọc và gương mặt
Opałka không chỉ viết số. Trong lúc vẽ, ông đọc to từng con số bằng tiếng Ba Lan và thu âm lại. Tiếng đọc đều đặn ấy là một bản ghi song song với tấm toan: cùng một phép đếm, nhưng bằng hơi thở.
Sau mỗi buổi làm việc, ông chụp một bức ảnh chân dung của chính mình, đứng trước tấm toan đang dang dở, cùng một góc máy, cùng một kiểu áo sáng màu, cùng một biểu cảm trung tính. Hàng trăm bức ảnh ấy xếp cạnh nhau cho thấy một gương mặt già đi, tóc bạc dần, rất chậm.
Ba bản ghi đi cùng nhau: con số trên toan, giọng nói trên băng, gương mặt trên ảnh. Chúng ghi cùng một thứ, là thời gian đi qua một cơ thể, bằng ba giác quan khác nhau.
Nghệ thuật của sự kiên nhẫn
Opałka thuộc thế hệ nghệ sĩ những năm 1960 và 1970 dùng hệ thống, quy tắc và sự lặp lại để làm tác phẩm. Nhưng ít ai buộc chặt tác phẩm vào chính cuộc đời mình như ông. Dự án không có ngày hoàn thành. Nó chỉ có thể dừng lại khi người vẽ dừng lại.
Cùng thời, On Kawara cũng biến ngày tháng và giờ thức dậy thành tác phẩm, như trong I Got Up. Hai người đi hai lối khác nhau. Kawara ghi lại những dấu mốc của một ngày: giờ dậy, nơi đi, người gặp. Opałka không ghi sự kiện nào. Ông chỉ đếm, như thể bản thân việc tồn tại đã đủ để đánh dấu.
Nhìn một bức Détail hôm nay, người xem không thấy một câu chuyện. Họ thấy một khoảng thời gian có thật, dày đặc, đều đặn, được làm ra bằng tay. Và họ biết rằng ở đâu đó còn có bức đứng ngay trước nó và bức đứng ngay sau nó.
A count that began in 1965
In 1965, in Warsaw, the painter Roman Opałka painted the number 1 in the top left corner of a dark canvas. Then 2. Then 3. He wrote in white paint with a small brush, left to right, top to bottom, until the canvas was full.
Then he took a new canvas of the same size and wrote the next number. He continued until his death in 2011.
The whole project has one name: OPALKA 1965/1 to infinity. Each canvas is called a Détail, a detail of that whole. The title of each painting is simply the first and last number on it.
The painting in the Solomon R. Guggenheim Museum collection is titled OPALKA 1965/1 ∞ Détail 1520432 to 1537871. It begins at one million five hundred twenty thousand four hundred thirty two and ends at one million five hundred thirty seven thousand eight hundred seventy one. More than seventeen thousand numbers, handwritten, none skipped.
A ground growing paler
At first Opałka wrote white numbers on black. Later he moved to grey. From the early 1970s he began adding a little white to the ground of each new canvas. Each painting was slightly lighter than the last, almost imperceptibly.
The result was something he had planned: over the years, the ground would approach white, and the white numbers on it would grow harder to read. Toward the end, number and ground nearly merge. The writer keeps writing, but the writing disappears into the surface.
Before a Détail, viewers usually do not read the numbers. The eye sees a grey plane that trembles faintly, like densely woven cloth. Only up close do the numbers emerge, and with them the sense that every stroke is a moment that has passed.
The voice and the face
Opałka did not only write numbers. While painting, he spoke each one aloud in Polish and recorded it. That steady voice is a record running parallel to the canvas: the same count, made of breath.
After each working session he photographed himself in front of the unfinished canvas, with the same framing, the same pale shirt, the same neutral expression. Hundreds of these photographs set side by side show a face ageing, hair whitening, very slowly.
Three records travel together: numbers on canvas, voice on tape, face on film. They record the same thing, time passing through a body, through three different senses.
An art of patience
Opałka belonged to the generation of artists in the 1960s and 1970s who used systems, rules and repetition to make work. But few bound the work so tightly to their own lives. The project had no completion date. It could only stop when the painter stopped.
In the same years, On Kawara turned dates and waking times into art, as in I Got Up. The two took different paths. Kawara recorded the markers of a day: when he woke, where he went, whom he met. Opałka recorded no events at all. He only counted, as if existing were enough of a mark.
Looking at a Détail today, one does not see a story. One sees a real span of time, dense, even, made by hand. And one knows that somewhere there exist the painting that came just before it and the one that came just after.
Modern Art