Essays · Photography
Sophie Calle. The Sleepers.
Chiếc giường nhớ mọi người đã nằm trên nó.
The bed remembers everyone who has lain in it.
Fraenkel Gallery · Fraenkel Gallery
Tám tiếng giấc ngủ
Năm 1979, Sophie Calle đề nghị một số người cho bà mượn tám tiếng giấc ngủ của họ. Họ sẽ đến căn hộ của bà ở Paris và ngủ trên giường của bà. Trong tám ngày liên tiếp, căn phòng không lúc nào được để trống.
Hai mươi bảy người nhận lời. Có bạn bè, có người quen, có cả người lạ. Mỗi người đến theo một ca, ngủ đủ tám tiếng, rồi rời đi để người tiếp theo nằm xuống. Có những lúc ca này chưa hết thì người ca sau đã tới, và hai người lạ gặp nhau bên cạnh chiếc giường.
Calle ở đó suốt. Bà chụp ảnh mỗi giờ một lần. Bà ngồi nhìn khách của mình ngủ, và ghi lại những cử chỉ, những lần trở mình, những gì xảy ra trong ca ngủ của từng người.
Người ngủ biết mình sẽ bị chụp. Nhưng khi đã ngủ, họ không còn kiểm soát được mình trông ra sao.
Ảnh theo giờ, chữ theo người
Tác phẩm được trình bày theo từng người ngủ. Mỗi người là một bộ gồm vài bức ảnh đen trắng in bạc gelatin, đặt cạnh một bảng chữ. Bảng chữ ghi tên hoặc chữ viết tắt, thứ tự của họ trong chuỗi, và những điều Calle ghi được trong ca ngủ ấy.
Fraenkel Gallery từng trưng bày một số bộ như vậy. Người ngủ thứ năm có tám bức ảnh. Người ngủ thứ mười hai có sáu bức. Người ngủ thứ mười chín có năm bức. Mỗi bộ vì thế có một độ dài riêng, một nhịp riêng, như thể mỗi giấc ngủ là một câu chuyện ngắn không lời.
Các bức ảnh không đẹp theo nghĩa thường. Chúng là ảnh ghi chép: cùng một chiếc giường, cùng một góc nhìn, chỉ khác người nằm và tư thế. Khi xếp cạnh nhau, chúng giống một cuốn sổ trực đêm hơn là một bộ chân dung.
Một tác phẩm đầu tay
The Sleepers là một trong những tác phẩm đầu tiên của Calle. Nhiều điều bà theo đuổi về sau đã có mặt ở đây: sự tò mò về người khác, một luật chơi đặt ra trước, việc ghi chép bằng ảnh và chữ song song, và ranh giới mờ giữa quan sát với xâm nhập.
Hai năm sau, bà đi theo chiều ngược lại trong The Hotel: làm hầu phòng ở Venice và lục xem đồ đạc của khách khi họ đi vắng. Ở The Sleepers, người khác bước vào không gian của bà. Ở The Hotel, bà bước vào không gian của người khác.
Điểm chung là chiếc giường. Nơi riêng tư nhất trong nhà, và cũng là nơi con người để lại nhiều dấu vết nhất mà không hay biết.
Không gian bị chiếm giữ
Một chiếc giường thường thuộc về một người, hay hai người. The Sleepers biến nó thành một không gian công cộng trong tám ngày. Nó ấm lên từ người này, rồi được người kia nằm tiếp, gần như không nguội đi.
Chính chiếc giường mới là nhân vật liên tục của tác phẩm. Người đến rồi đi, ánh sáng đổi theo giờ, ngày chuyển sang đêm. Chỉ có chiếc giường ở lại, nhận mọi thân thể, mọi tư thế, mọi hơi thở.
Có một chi tiết nhỏ mà mạnh: luật chơi của Calle là tám tiếng cho mỗi người. Hết một ca thì đến lượt người khác. Giấc ngủ, thứ vốn tự nhiên và không ai đo đếm, bị chia thành những ca đều đặn như ca làm việc. Chiếc giường vận hành như một cỗ máy nhỏ, với giờ vào và giờ ra, trong khi những người nằm trên đó chỉ đơn giản là ngủ.
Nhìn The Sleepers hôm nay, người xem có thể nghĩ đến việc giấc ngủ riêng tư đến mức nào. Ta hiếm khi thấy mình ngủ. Ta hiếm khi thấy người khác ngủ, trừ những người rất gần. Calle đã mời hai mươi bảy người cho phép bà thấy điều đó, và giữ lại mỗi giờ một khung hình.
Eight hours of sleep
In 1979 Sophie Calle asked people to lend her eight hours of their sleep. They would come to her flat in Paris and sleep in her bed. For eight days in a row, the room would never be left empty.
Twenty seven people agreed. Friends, acquaintances, and strangers too. Each came for a shift, slept eight hours, then left for the next person to lie down. Sometimes one shift overlapped the next, and two strangers crossed paths beside the bed.
Calle was there throughout. She took a photograph every hour. She sat and watched her guests sleep, and noted their gestures, their turning, whatever happened during each shift.
The sleepers knew they would be photographed. But once asleep, they no longer controlled how they looked.
Pictures by the hour, words by the person
The work is presented sleeper by sleeper. Each person becomes a set of black and white gelatin silver prints beside a text panel. The panel gives a name or initials, their place in the sequence, and what Calle recorded during that shift.
Fraenkel Gallery has shown several of these sets. The fifth sleeper has eight prints. The twelfth has six. The nineteenth has five. Each set has its own length and rhythm, as if every sleep were a short story without words.
The photographs are not beautiful in the usual sense. They are records: the same bed, the same angle, only the sleeper and the posture change. Side by side they look more like a night watch log than a set of portraits.
An early work
The Sleepers is one of Calle's first works. Much of what she pursued later is already here: curiosity about other people, a rule set in advance, recording in images and words side by side, and the blurred line between observing and intruding.
Two years later she went the other way in The Hotel, working as a chambermaid in Venice and going through guests' belongings while they were out. In The Sleepers others enter her space. In The Hotel she enters theirs.
What links them is the bed. The most private place in a home, and the place where people leave the most traces without knowing it.
An occupied space
A bed usually belongs to one person, or two. The Sleepers turns it into a public space for eight days. It is warmed by one body, then taken by the next, hardly ever cooling.
The bed is the one constant character in the work. People come and go, light changes with the hour, day turns into night. Only the bed stays, receiving every body, every posture, every breath.
One small detail carries weight: Calle’s rule was eight hours for each person. When one shift ended, the next began. Sleep, natural and unmeasured, is cut into regular shifts like working hours. The bed runs like a small machine with hours in and hours out, while the people on it simply sleep.
Looking at The Sleepers today, one may think about how private sleep really is. We rarely see ourselves asleep. We rarely see others asleep, except those very close. Calle asked twenty seven people to let her see it, and kept one frame for every hour.
Photography