Essays · Olfactory Art
Martin Roth. I cultivated a piece of land in Midtown Manhattan nurtured by tweets.
Tiếng ồn trên mạng thành ánh sáng. Ánh sáng thành mùi.
Online noise becomes light. Light becomes smell.
Installation view, photo for Hyperallergic · Hyperallergic
Một cánh đồng dưới tầng hầm
Austrian Cultural Forum New York nằm ở số 11 phố 52 Đông, giữa Midtown Manhattan. Mùa xuân năm 2017, tầng hầm của toà nhà có một cánh đồng: 200 cây oải hương xếp thành sáu hàng, dưới một dàn đèn trồng cây gắn trên trần.
Tác phẩm của nghệ sĩ Áo Martin Roth có một cái tên dài, đọc như một câu nhật ký: In May 2017 I cultivated a piece of land in Midtown Manhattan nurtured by tweets. Tháng 5 năm 2017, tôi canh tác một mảnh đất ở Midtown Manhattan, nuôi bằng tweet. Roth nổi tiếng với những cái tên theo nghĩa đen như vậy. Tên tác phẩm là mô tả tác phẩm.
Triển lãm mở đến ngày 21 tháng 6 năm 2017. Theo Hyperallergic, mùi oải hương trong phòng ngọt và nồng đến mức người xem ngửi thấy từ xa, trước khi đến gần những hàng cây.
Đèn sáng theo retweet
Phần khác thường nằm ở ánh sáng. Dàn đèn không bật theo giờ. Nó được nối với một chiếc máy tính nhỏ Raspberry Pi, theo dõi gần hai chục tài khoản Twitter. Trong đó có @POTUS, @realDonaldTrump, thư ký báo chí Sean Spicer, cố vấn Nhà Trắng Kellyanne Conway, và các hãng tin lớn như CNN, Fox News.
Khi những tài khoản ấy được retweet nhiều, đèn sáng hơn. Khi mạng yên, đèn tối đi, có lúc tắt hẳn. Lượng ánh sáng mà cây nhận được, tức là thức ăn của cây, phụ thuộc hoàn toàn vào nhịp tranh luận chính trị trên mạng.
Đó là một phép đổi chất rất trực tiếp. Chữ trên màn hình thành điện, điện thành ánh sáng, ánh sáng thành lá, lá thành mùi. Người đứng trong tầng hầm không đọc một dòng tweet nào. Họ chỉ ngửi. Nhưng cái mùi họ ngửi là kết quả của hàng nghìn lượt chia sẻ mà họ không nhìn thấy.
Người xem, vì thế, không bao giờ gặp cùng một cánh đồng hai lần. Hôm có một phát ngôn gây tranh cãi, phòng sáng rực. Hôm yên ả, những hàng cây đứng trong bóng tối. Cây không biết ai đang nói gì. Nó chỉ biết có ánh sáng hay không. Sự thờ ơ ấy của cây là một phần của tác phẩm: nó phản ứng với lượng, không phải với nội dung.
Lựa chọn oải hương không ngẫu nhiên. Đây là loài cây người ta hay trồng để có một mùi dịu, quen thuộc, gắn với sự nghỉ ngơi. Đặt nó dưới nguồn sáng là những tài khoản ồn ào nhất nước Mỹ lúc ấy, Roth tạo ra một cặp đối lập mà người xem không cần giải thích vẫn cảm được.
Một cánh đồng tạm thời
Hyperallergic ghi lại một ý đi kèm tác phẩm: cánh đồng chỉ tồn tại tạm thời, và mọi cảm giác dịu lại nó mang đến cũng tạm thời. Đi tiếp thế nào là việc của chính mỗi người.
Câu ấy đổi hẳn cách đọc tác phẩm. Cánh đồng không phải nơi trốn khỏi thời sự. Nó là một nơi thời sự được dịch sang một ngôn ngữ khác, chậm hơn, im hơn. Tweet sống vài giờ. Cây oải hương lớn trong nhiều tuần. Mùi của nó ở lại trong phòng lâu hơn bất kỳ cơn bão nào trên mạng.
Có những tác phẩm khác cũng đưa cây sống vào phòng trưng bày, như khu vườn của Precious Okoyomon trong một nhà nguyện ở Rome. Nhưng ít tác phẩm nào nối cây với một thứ vô hình như dòng dữ liệu. Roth không vẽ dữ liệu thành biểu đồ. Ông để dữ liệu mọc lên.
Tác phẩm đáng nhớ vì nó cho thấy mạng xã hội không chỉ ở trên màn hình. Nó tiêu thụ điện, nó chiếm thời gian, và ở tầng hầm này, nó có cả mùi.
A field in a basement
The Austrian Cultural Forum New York sits at 11 East 52nd Street, in the middle of Midtown Manhattan. In the spring of 2017 its basement held a field: 200 lavender plants in six rows, under a rig of grow lights on the ceiling.
The work by the Austrian artist Martin Roth has a long title that reads like a diary entry: In May 2017 I cultivated a piece of land in Midtown Manhattan nurtured by tweets. Roth is known for literal titles like this. The name of the work is the description of the work.
The show ran until 21 June 2017. According to Hyperallergic, the lavender smelled so sweet and strong that it reached visitors from a distance, before they came near the rows.
Lights that follow retweets
The unusual part is the light. The lamps did not run on a timer. They were connected to a small Raspberry Pi computer tracking nearly two dozen Twitter accounts, among them @POTUS, @realDonaldTrump, press secretary Sean Spicer, White House counselor Kellyanne Conway, and major outlets such as CNN and Fox News.
When those accounts were retweeted heavily, the lights grew brighter. When the network was quiet, they dimmed, sometimes to darkness. The amount of light the plants received, which is to say their food, depended entirely on the rhythm of political argument online.
It is a very direct transformation. Words on a screen become electricity, electricity becomes light, light becomes leaves, leaves become smell. The people in the basement read no tweets. They only smell. But what they smell is the result of thousands of shares they never see.
Visitors therefore never meet the same field twice. On a day of some controversial statement, the room blazes. On a quiet day, the rows stand in the dark. The plants do not know who is saying what. They only know whether there is light. That indifference is part of the work: the plants respond to volume, not to content.
Lavender is not a random choice. It is a plant people grow for a soft, familiar smell tied to rest. Placing it under a light source driven by the loudest accounts in America at the time, Roth builds a contrast that visitors feel without explanation.
A temporary field
Hyperallergic records an idea that came with the work: the field is only temporary, and so is any calm it brings. How we move on is up to us.
That changes how the work reads. The field is not an escape from the news. It is a place where the news is translated into another language, slower and quieter. A tweet lives for a few hours. Lavender grows for weeks. Its smell stays in the room longer than any storm online.
Other works bring living plants into galleries, such as Precious Okoyomon's garden in a chapel in Rome. Few link plants to something as invisible as a data stream. Roth does not chart the data. He lets it grow.
The work stays with us because it shows that social media is not only on a screen. It consumes power, it takes up time, and in this basement it even has a smell.
Olfactory Art