Essays · Photography

Mikhael Subotzky. Beaufort West.

Một nơi người ta đi qua. Và một nơi người ta ở lại.

A place people pass through. And a place people stay.

Mikhael Subotzky, Beaufort West: ảnh màu từ loạt ảnh về thị trấn Beaufort West bên xa lộ N1, Nam Phi

© Mikhael Subotzky · Magnum Photos


Một thị trấn ở nửa đường

Xa lộ N1 là con đường lớn nối Cape Town với Johannesburg. Beaufort West nằm gần đúng ở nửa đường, giữa vùng Karoo khô và rộng. Với phần lớn người Nam Phi, cái tên ấy gắn với một trạm dừng: đổ xăng, ăn vội, nghỉ một đêm rồi đi tiếp.

Thị trấn có một chi tiết lạ. Nhà tù của nó nằm ngay giữa phố, trên một hòn đảo giữa lòng xa lộ. Xe tải và xe khách chạy vòng quanh bức tường. Người trong tù nghe tiếng xe cả ngày. Người ngoài đường nhìn thấy bức tường mà không nghĩ gì.

Mikhael Subotzky, nhiếp ảnh gia Nam Phi, chụp thị trấn này trong hai năm 2006 và 2008. Ông không dừng ở mặt đường. Ông đi vào trong: vào nhà tù, vào đồn cảnh sát, vào nhà dân, vào những nghi lễ và công việc thường ngày của người ở lại.

Những gì người đi qua không thấy

Ảnh trong Beaufort West là ảnh màu, khổ lớn, nhìn kỹ từng người và từng góc phố. Có những buổi lễ nhà thờ ngày Chủ nhật bên trong nhà tù. Có những đồn cảnh sát. Có những người hành nghề sangoma, thầy thuốc truyền thống của người Phi, cùng các loại muti của họ. Có những người đi săn chó rừng, một nghề ở vùng chăn nuôi quanh thị trấn.

Không tấm nào là cảnh du lịch. Không tấm nào là cảnh đẹp để treo. Chúng là những lát cắt của một nơi đang sống với những vấn đề của nó: nghèo, tội phạm, bạo lực, niềm tin, và những ranh giới cũ vẫn còn in trên đất sau thời apartheid.

Subotzky không đứng ngoài chụp vào. Ông quay lại thị trấn qua nhiều năm và được vào những nơi khó vào. Các khuôn mặt trong ảnh nhìn thẳng vào ống kính, hoặc không để ý tới nó. Cả hai cách đều cho thấy người chụp đã ở đó đủ lâu.

Một cuốn sách, hai giọng

Beaufort West ra đời thành sách năm 2008, do Chris Boot ở London xuất bản, khổ lớn. Đây là cuốn sách ảnh đầu tiên của Subotzky. Sách có 45 ảnh màu.

Mở đầu sách là bài viết của Jonny Steinberg, nhà văn Nam Phi chuyên viết về nhà tù, cảnh sát và đời sống ở những nơi bị lãng quên. Phần cuối là lời bình của chính Subotzky về từng tấm ảnh. Hai giọng ấy đặt ảnh vào bối cảnh, mà không biến ảnh thành minh hoạ.

Người đọc vì thế vừa được nhìn, vừa được biết. Họ biết người trong ảnh là ai, họ đang ở đâu, vì sao họ ở đó. Nhưng tấm ảnh vẫn giữ phần của nó: một ánh đèn trên tường, một ánh nhìn, một khoảng trống giữa hai người.

Vì sao đáng nhớ

Khi ra đời, Beaufort West được xem vừa là tư liệu, vừa là một tuyên ngôn thị giác của thế hệ nhiếp ảnh nghệ thuật mới ở Nam Phi. Tư liệu vì nó ghi lại một nơi có thật, trong những năm có thật. Tuyên ngôn vì nó cho thấy một cách nhìn: không từ trên xuống, không từ ngoài vào, mà từ bên trong một cộng đồng nhỏ.

Đặt cạnh chuyến đi dọc sông của Alec Soth trong Sleeping by the Mississippi, ta thấy hai cách dùng một con đường. Soth đi theo dòng sông, dừng ở nhiều nơi. Subotzky dừng ở một nơi duy nhất trên xa lộ, và ở lại. Cả hai đều có một nhà tù trong khung hình. Cả hai đều biết một đất nước lộ ra rõ nhất ở những nơi người ta chỉ định đi qua.

Beaufort West không đưa ra kết luận về Nam Phi. Nó chỉ đặt người xem đứng ở giữa vòng xoay, cạnh bức tường, và hỏi: bạn đã bao giờ dừng lại ở đây chưa?


A town halfway

The N1 is the great highway linking Cape Town and Johannesburg. Beaufort West sits almost exactly at its midpoint, in the wide, dry Karoo. For most South Africans the name means a stop: fuel, a quick meal, a night's rest, then on.

The town has one strange detail. Its prison stands in the middle of town, on an island in the highway itself. Trucks and buses circle its walls. The men inside hear traffic all day. The people on the road see the wall and think nothing of it.

Mikhael Subotzky, a South African photographer, photographed the town in 2006 and 2008. He did not stay on the road. He went inside: into the prison, the police stations, private homes, the rituals and daily work of the people who remain.

What the passing traffic misses

The pictures in Beaufort West are in colour, looking closely at each person and each street corner. There are Sunday church services inside the prison. There are police stations. There are sangomas, traditional African practitioners, with their muti. There are jackal hunters, a trade in the farming country around the town.

None of it is a tourist view. None of it is decoration. These are slices of a place living with its problems: poverty, crime, violence, faith, and old boundaries still marked on the ground after apartheid.

Subotzky did not shoot from the outside in. He came back to the town over several years and was allowed into places that are hard to enter. The faces in the pictures either meet the lens or ignore it. Both show that the photographer had been there long enough.

One book, two voices

Beaufort West became a book in 2008, published in a large format by Chris Boot in London. It was Subotzky's first photobook, with 45 colour photographs.

It opens with an essay by Jonny Steinberg, a South African writer known for his work on prisons, policing and life in neglected places. It closes with Subotzky's own commentary on each picture. The two voices give the images context without turning them into illustrations.

So the reader both sees and knows. They learn who the people are, where they are, why they are there. Yet each picture keeps something of its own: a light on a wall, a glance, a gap between two people.

Why it stays

When it appeared, Beaufort West was read as both document and visual manifesto for a new wave of South African art photography. A document, because it records a real place in real years. A manifesto, because it shows a way of looking: not from above, not from outside, but from within a small community.

Beside Alec Soth's river journey in Sleeping by the Mississippi, two uses of a road appear. Soth follows the river and stops in many places. Subotzky stops at a single point on the highway, and stays. Both have a prison in the frame. Both know that a country shows itself most clearly in the places people only mean to pass through.

Beaufort West draws no conclusion about South Africa. It simply stands the viewer in the middle of the traffic circle, beside the wall, and asks: have you ever stopped here?