Essays · Contemporary Art

Nam June Paik. Electronic Superhighway: Continental U.S., Alaska, Hawaii.

Một đất nước được vẽ bằng những gì nó xem.

A country drawn from what it watches.

Nam June Paik, Electronic Superhighway: bản đồ nước Mỹ ghép từ màn hình tivi viền đèn neon nhiều màu

© Nam June Paik Estate · Smithsonian American Art Museum


Nước Mỹ trên một bức tường

Ở tầng ba cánh phía đông của Smithsonian American Art Museum, Washington, có một bức tường sáng. Cao khoảng bốn mét rưỡi, dài hơn mười hai mét. Nhìn từ xa, đó là hình nước Mỹ, lục địa ở giữa, Alaska và Hawaii ở góc. Lại gần, bản đồ tách thành hàng trăm màn hình tivi, xếp khít nhau, mỗi bang được viền bằng một đường đèn neon.

Đây là Electronic Superhighway: Continental U.S., Alaska, Hawaii của Nam June Paik, làm năm 1995. Bảo tàng mô tả nó là một sắp đặt video năm mươi mốt kênh, trong đó có một kênh truyền hình mạch kín, cùng thiết bị điện tử làm riêng, đèn neon, khung thép và gỗ. Có màu, có tiếng. Paik tặng tác phẩm cho bảo tàng.

Mỗi bang phát một đoạn hình riêng. Âm thanh chồng lên nhau thành một tiếng ồn liên tục, như tiếng của một đất nước bật tất cả tivi cùng lúc.

Mỗi bang một đoạn phim

Paik chọn hình cho từng bang như người ta chọn một kỷ niệm. Oklahoma phát bộ phim ca nhạc mang tên chính nó. Missouri là Meet Me in St. Louis. Kansas là The Wizard of Oz, nơi cô bé Dorothy bị cơn lốc cuốn đi. Những bang này được nhận ra qua điện ảnh Hollywood trước khi được nhận ra qua địa lý.

Arkansas có Charlotte Moorman, nghệ sĩ cello từng cùng Paik làm nhiều buổi biểu diễn, đặt cạnh hình ảnh Bill Clinton, người từ Arkansas lên làm tổng thống. Alabama là những thước phim tài liệu về cuộc tẩy chay xe buýt ở Montgomery thập niên 1950. Lịch sử, giải trí, chính trị và bạn bè của nghệ sĩ nằm cạnh nhau, không có thứ bậc.

Riêng Washington, D.C. có một máy quay mạch kín. Người đứng trước tác phẩm thấy chính mình hiện lên trong ô của thủ đô. Người xem không đứng ngoài tấm bản đồ. Họ là một phần của nó, ngay lúc đó.

Đứng lâu một chút, người xem nhận ra không thể xem hết. Năm mươi mốt kênh chạy cùng lúc, mắt chỉ bắt được từng mảnh. Chính cái không xem hết ấy là điều Paik muốn cho thấy về đời sống truyền thông.

Con đường, dây cáp và mạng

Tên tác phẩm gợi tới ba thứ. Hệ thống xa lộ liên bang, đã nối các bang lại với nhau bằng bê tông. Truyền hình cáp, đã nối các phòng khách lại với nhau bằng dây. Và Internet của những năm 1990, đang bắt đầu nối mọi thứ bằng một thứ chưa ai hình dung rõ.

Paik sinh năm 1932 ở Seoul, sống qua Nhật và Đức trước khi tới New York, và được xem là một trong những người đầu tiên dùng tivi làm chất liệu nghệ thuật. Từ năm 1965, ông đã đoán rằng một ngày nào đó nghệ sĩ sẽ làm việc với tụ điện, điện trở và chất bán dẫn như họ đang làm việc với cọ vẽ và đàn. Ba mươi năm sau, ông dựng cả một đất nước bằng những thứ ấy.

Ông từng làm TV Garden, nơi những chiếc tivi nằm giữa cây xanh như hoa mọc trong vườn. Electronic Superhighway thì ngược lại: không còn cây, chỉ còn màn hình và đường viền neon. Khu vườn đã thành một mạng lưới.

Ngày nay, khi mỗi người mang một màn hình trong túi, tấm bản đồ của Paik trông vừa cũ vừa đúng. Cũ vì tivi ống đã biến mất khỏi nhà. Đúng vì cảm giác bị bao quanh bởi quá nhiều hình ảnh, không xem hết, vẫn còn nguyên. Tác phẩm không cảnh báo, cũng không ca ngợi. Nó chỉ bật tất cả lên cùng lúc, và để người xem tự đứng giữa.


America on a wall

On the third floor, east wing, of the Smithsonian American Art Museum in Washington, there is a wall of light. About fifteen feet high, forty feet long. From a distance it is the shape of the United States, the continent in the middle, Alaska and Hawaii in the corner. Up close, the map breaks into hundreds of television screens packed tightly together, each state outlined in neon.

This is Nam June Paik's Electronic Superhighway: Continental U.S., Alaska, Hawaii, made in 1995. The museum describes it as a fifty one channel video installation, including one closed circuit television feed, with custom electronics, neon lighting, steel and wood. Colour, sound. Paik gave it to the museum.

Each state plays its own footage. The sound piles up into one continuous noise, like a country with every television switched on at once.

One film per state

Paik chose images for each state the way one chooses a keepsake. Oklahoma plays the musical that bears its name. Missouri is Meet Me in St. Louis. Kansas is The Wizard of Oz, where Dorothy is carried off by a twister. These states are known through Hollywood before they are known through geography.

Arkansas has Charlotte Moorman, the cellist who performed with Paik for years, beside images of Bill Clinton, who came from Arkansas to the presidency. Alabama shows documentary footage of the Montgomery bus boycott of the 1950s. History, entertainment, politics and the artist's friends sit side by side, with no hierarchy.

Washington, D.C. alone has a closed circuit camera. Whoever stands in front of the work sees themselves in the capital's square. The viewer does not stand outside the map. They are part of it, in that moment.

Stay a while and it becomes clear that it cannot all be watched. Fifty one channels run together; the eye catches only fragments. That impossibility is what Paik shows about media life.

Roads, cables and the network

The title points to three things. The interstate highway system, which tied the states together in concrete. Cable television, which tied living rooms together with wire. And the internet of the 1990s, beginning to tie everything together with something no one could yet picture.

Paik was born in Seoul in 1932, lived in Japan and Germany before New York, and is counted among the first to use television as an art material. In 1965 he predicted that artists would one day work with capacitors, resistors and semiconductors as they worked with brushes and violins. Thirty years later he built a whole country out of them.

He had made TV Garden, with televisions among plants like flowers in a garden. Electronic Superhighway turns that around: no plants, only screens and neon borders. The garden has become a network.

Today, with a screen in every pocket, Paik's map looks both dated and right. Dated because tube sets have left our homes. Right because the feeling of being surrounded by more images than one can watch is fully intact. The work neither warns nor celebrates. It switches everything on at once and lets the viewer stand in the middle.