Essays · Contemporary Art
Omer Fast. CNN Concatenated.
Mỗi chữ là thật. Câu thì chưa ai từng nói.
Every word is real. The sentence was never said.
Tate · Tate
Từng chữ một
CNN Concatenated là một video một kênh của nghệ sĩ Omer Fast, làm năm 2002. Nguyên liệu của nó là những bản tin truyền hình của kênh CNN. Nhưng Fast không dùng các bản tin như chúng vốn có. Ông cắt chúng ra thành những mảnh nhỏ nhất có thể: từng từ đơn.
Mỗi từ được nói bởi một người dẫn tin. Một phụ nữ nói một chữ. Một người đàn ông nói chữ tiếp theo. Rồi một người khác nữa. Khuôn mặt, kiểu tóc, màu phông nền, chất giọng thay đổi liên tục, theo nhịp của từng chữ.
Fast xếp những từ ấy lại với nhau thành một lời độc thoại mới. Không người dẫn tin nào từng nói câu đó. Nhưng mọi chữ trong câu đều do chính họ nói ra, trên sóng, trong những bản tin có thật.
Chữ concatenated trong tên phim là một từ kỹ thuật, nghĩa là được nối thành chuỗi, từng mắt xích một. Tên phim vì vậy mô tả đúng cách phim được làm.
Ngôn ngữ của truyền hình
Người dẫn tin là những người nói có kỷ luật nhất trên màn hình. Giọng đều, rõ, trung tính. Khuôn mặt bình tĩnh. Mọi thứ được dàn dựng để người xem tin rằng điều họ nghe là thông tin, không phải ý kiến.
CNN Concatenated dùng chính sự đáng tin ấy để làm một điều ngược lại. Nó cho thấy những giọng nói đáng tin có thể bị cắt ra và ghép lại để nói bất cứ điều gì. Không cần làm giả một chữ nào. Chỉ cần đổi thứ tự.
Người xem ở trong một vị trí lạ. Mắt thấy những khuôn mặt quen thuộc của tin tức. Tai nghe một câu có nghĩa. Nhưng đầu thì biết câu ấy chưa từng tồn tại. Cảm giác lệch đó là chỗ tác phẩm hoạt động.
Tác phẩm ra đời năm 2002, khi các kênh tin tức đang phát liên tục nhiều giờ mỗi ngày và khuôn mặt người dẫn tin có mặt trong gần như mọi phòng khách. Sức ảnh hưởng của những giọng nói ấy là một phần lý do khiến việc tháo rời chúng trở nên đáng chú ý.
Nghệ sĩ và vật liệu có sẵn
Omer Fast sinh ở Jerusalem, sống và làm việc tại Berlin. Nhiều tác phẩm của ông xoay quanh cách một câu chuyện được kể, được thuật lại, được dựng lại qua hình ảnh. Ông quan tâm tới khoảng cách giữa điều đã xảy ra và cách nó được kể.
Ở CNN Concatenated, ông không quay một cảnh nào. Mọi hình ảnh đều có sẵn, đã được phát, đã được xem. Việc của ông là chọn, cắt và xếp. Công việc giống của một người biên tập hơn là của một đạo diễn.
Cách làm này có gốc từ lâu trong nghệ thuật: cắt dán. Những nghệ sĩ đầu thế kỷ 20 cắt chữ từ báo để làm thơ. Fast làm điều tương tự với video, nhưng đơn vị của ông nhỏ hơn và công việc tỉ mỉ hơn nhiều. Mỗi từ phải được tìm, tách ra khỏi câu gốc, rồi đặt vào đúng chỗ.
Hơn mười năm sau, Julian Rosefeldt cũng cắt và ghép lời có sẵn trong Manifesto, lần này là những tuyên ngôn nghệ thuật. Hai tác phẩm cùng hỏi một điều: lời nói còn thuộc về ai khi nó đã rời khỏi người nói?
Vì sao đáng nhớ
Ngày nay, việc cắt ghép giọng nói và hình ảnh đã dễ hơn rất nhiều. Máy có thể làm một người nói điều họ chưa từng nói chỉ trong vài phút. CNN Concatenated được làm từ trước thời đó, bằng tay, từng chữ một. Nó vì vậy giống một lời cảnh báo sớm.
Nhưng tác phẩm không chỉ nói về sự giả mạo. Nó cũng cho thấy ngôn ngữ vốn đã là một thứ được lắp ghép. Mỗi câu ta nói đều dùng những chữ người khác đã nói trước. Ta chỉ đổi thứ tự.
Người xem rời phòng chiếu với một thói quen mới: nghe một câu và tự hỏi những chữ ấy đã đi qua bao nhiêu miệng trước khi tới đây.
Phim hiện nằm trong bộ sưu tập của Tate.
One word at a time
CNN Concatenated is a single channel video by the artist Omer Fast, made in 2002. Its raw material is television news from CNN. But Fast does not use the broadcasts as they are. He cuts them into the smallest possible pieces: single words.
Each word is spoken by a news anchor. A woman says one word. A man says the next. Then someone else. Faces, hairstyles, background colours and voices change constantly, word by word.
Fast arranges those words into a new monologue. No anchor ever said it. Yet every word in it was spoken by them, on air, in real broadcasts.
Concatenated in the title is a technical term meaning linked into a chain, one link at a time. The title describes exactly how the film was made.
The language of television
News anchors are the most disciplined speakers on screen. Even, clear, neutral voices. Calm faces. Everything is arranged so viewers believe what they hear is information, not opinion.
CNN Concatenated uses that credibility to do the opposite. It shows that trusted voices can be cut up and rejoined to say anything. Not a single word has to be faked. Only the order changes.
The viewer is put in a strange position. The eye sees the familiar faces of the news. The ear hears a sentence that makes sense. The mind knows the sentence never existed. That mismatch is where the work operates.
The work appeared in 2002, when news channels ran for many hours a day and anchors' faces were in almost every living room. The reach of those voices is part of what makes taking them apart so striking.
The artist and found material
Omer Fast was born in Jerusalem and lives and works in Berlin. Many of his works deal with how a story is told, retold and rebuilt through images. He is interested in the gap between what happened and how it is told.
In CNN Concatenated he filmed nothing. Every image already existed, had been broadcast, had been watched. His task was to choose, cut and arrange. The work is closer to an editor's than a director's.
The method has deep roots in art: collage. Early twentieth century artists cut words from newspapers to make poems. Fast does the same with video, but his units are smaller and the work far more painstaking. Each word has to be found, lifted from its original sentence and set in the right place.
More than a decade later Julian Rosefeldt also cut and rejoined existing words in Manifesto, this time art manifestos. Both works ask the same thing: who owns speech once it has left the speaker?
Why it is worth remembering
Today cutting and rejoining voices and images is far easier. Machines can make someone say what they never said in minutes. CNN Concatenated was made before all that, by hand, word by word. It reads now like an early warning.
But the work is not only about forgery. It also shows that language is already something assembled. Every sentence we speak uses words others have said before. We only change the order.
Viewers leave with a new habit: hearing a sentence and wondering how many mouths its words passed through before arriving here.
The film is in the Tate collection.
Contemporary Art