Essays · Modern Art
Robert Morris. Untitled.
Một vật không có bề mặt riêng. Nó mặc lấy căn phòng.
An object with no surface of its own. It wears the room.
Tate · Tate
Bốn khối vuông trên sàn
Tác phẩm không tên này gồm bốn khối lập phương, mỗi khối cạnh khoảng chín mươi mốt phân. Mọi mặt đều phủ gương. Chúng được đặt trực tiếp trên sàn, cách nhau đủ rộng để người xem đi lại giữa chúng. Không bệ, không khung, không màu sơn.
Khi người xem đi quanh, các mặt gương phản chiếu sàn, tường, trần, các khối khác và chính người xem, liên tục đổi theo từng bước chân. Nhãn trưng bày của Tate mô tả đó là những tương tác phức tạp và luôn chuyển động giữa phòng trưng bày và người xem. Khối vật thể nặng gần như tan vào không gian quanh nó.
Robert Morris, sinh năm 1931, mất năm 2018, là một trong những gương mặt chính của điêu khắc tối giản ở Mỹ giữa những năm 1960. Tác phẩm của ông thời kỳ này là những hình học được lược bỏ đến mức tối đa.
Một tình huống, không phải một vật
Morris thường sắp xếp các khối của mình thành những gì ông gọi là tình huống, trong đó người xem ý thức về cơ thể của chính mình cùng lúc với ý thức về tác phẩm. Bốn khối gương là ví dụ rõ nhất cho nguyên tắc ấy.
Đứng trước một bức tượng, ta thường nhìn nó như một vật tách biệt. Ở đây, không thể nhìn khối gương mà không thấy mình. Ta thấy chân mình trên sàn, thấy mình nghiêng đầu, thấy mình ở một góc khác trong khối bên cạnh. Tác phẩm không chỉ nằm trong bốn khối. Nó nằm trong khoảng giữa chúng, và trong người đang bước qua.
Morris cũng để ý đến khoảng cách. Trong một lá thư năm 1974 gửi Tate, ông viết rằng ban đầu khoảng trống giữa các khối bằng tổng thể tích của cả bốn khối. Về sau ông không theo quy tắc đó nữa, mà đặt chúng theo không gian của căn phòng, luôn chừa ít nhất năm hay sáu feet giữa các khối để người xem đi lại.
Nhiều lần làm lại
Bộ bốn hộp gương đầu tiên được làm năm 1965 cho triển lãm của Morris tại Green Gallery, New York, tháng 2 năm 1965. Hộp làm bằng nhựa perspex, và lớp tráng gương không bám được, nên về sau Morris phá bỏ bộ này. Các nguồn ghi lại kích thước bộ đầu tiên không khớp nhau.
Theo hồ sơ của Tate, phiên bản của bảo tàng được làm lần đầu ở London năm 1971 cho triển lãm của Morris tại Tate. Năm 1976, với sự đồng ý của nghệ sĩ, nó được làm lại bằng vật liệu bền hơn: gương phủ trên những khối lõi nhẹ. Một phiên bản khác bằng thép không gỉ đánh bóng được làm năm 1974 cho Sonnabend Gallery ở New York, vì thép không vỡ.
Tate ghi rằng bốn khối ban đầu được đặt trong khu vườn của bảo tàng cho triển lãm năm 1971. Khi triển lãm phải dựng lại với những tác phẩm thay thế, chúng được đưa vào trong phòng trưng bày. Tate mua tác phẩm từ nghệ sĩ qua Leo Castelli năm 1972.
Vì sao bốn khối gương đáng nhớ
Điêu khắc tối giản thường được tả là lạnh, khô, chỉ có hình khối và vật liệu công nghiệp. Bốn khối gương của Morris cho thấy một mặt khác: một vật tối giản có thể hoàn toàn phụ thuộc vào người xem và căn phòng. Không ai nhìn thấy cùng một tác phẩm hai lần.
Gương là vật liệu kỳ lạ cho điêu khắc. Nó có khối lượng, có cạnh, có góc, nhưng bề mặt của nó luôn là của thứ khác. Morris dùng đúng điều đó. Khối càng rõ ràng về hình học, hình ảnh trên nó càng chập chờn.
Gương soi lại gương, người xem thấy mình trong vật: đó cũng là điều Louise Bourgeois dựng trong một căn phòng khép kín, theo một cách riêng tư hơn nhiều. Ở Morris, không có gì khép lại. Chỉ có một căn phòng mở, bốn khối vuông, và người đang đi giữa chúng.
Four cubes on the floor
This untitled work consists of four cubes, each about ninety one centimetres a side. Every face is mirrored. They sit directly on the floor, spaced widely enough for people to walk between them. No plinth, no frame, no paint.
As the viewer moves around them, the mirrors reflect floor, walls, ceiling, the other cubes and the viewer, shifting with every step. Tate's label speaks of complex and shifting interactions between gallery and spectator. The solid objects all but dissolve into the space around them.
Robert Morris, 1931 to 2018, was one of the central figures of American minimal sculpture in the mid 1960s. His works of this period are geometric forms pared down as far as they go.
A situation, not an object
Morris tended to arrange his forms into what he called situations, in which one is aware of one's own body at the same time as the piece. The four mirrored cubes show that principle more clearly than anything.
Before a statue we usually look at a separate thing. Here you cannot look at a cube without seeing yourself. You see your feet on the floor, your head tilting, yourself again at another angle in the next cube. The work is not only in the four boxes. It is in the space between them, and in the person passing through.
Morris cared about spacing too. In a 1974 letter to Tate he wrote that originally the space between the boxes equalled the combined volume of all four. Later he dropped that rule and placed them according to the room, always leaving at least five or six feet between them for walking.
Made more than once
The first set of four mirror boxes was made in 1965 for Morris's exhibition at the Green Gallery, New York, in February that year. They were perspex, the mirroring would not adhere, and Morris later destroyed them. Accounts of that first set's size do not agree.
According to Tate's records, the museum's version was first fabricated in London in 1971 for Morris's exhibition at Tate. In 1976, with his permission, it was remade in more durable materials: mirror over lightweight board cubes. Another version in polished stainless steel was made in 1974 for Sonnabend Gallery in New York, because steel does not break.
Tate notes that the cubes were first installed in the museum's garden for the 1971 exhibition. When the show had to be remade with substitute works, they were brought into the galleries. Tate bought the work from the artist through Leo Castelli in 1972.
Why the mirrored cubes stay
Minimal sculpture is often described as cold and dry, all form and industrial material. Morris's mirrored cubes show another side: a minimal object can depend entirely on the viewer and the room. No one sees the same work twice.
Mirror is a strange material for sculpture. It has mass, edges, corners, yet its surface always belongs to something else. Morris used exactly that. The clearer the geometry, the more unstable the image upon it.
Mirror facing mirror, the viewer found inside the object: Louise Bourgeois built that into a closed room, in a far more private way. With Morris nothing is closed. There is only an open room, four cubes, and a person walking among them.
Modern Art