Essays · Contemporary Art
Cai Guo-Qiang. Head On.
Con đầu đàn đâm vào tường. Cả bầy vẫn lao theo.
The leader hits the wall. The pack keeps running.
Solomon R. Guggenheim Museum · Solomon R. Guggenheim Museum
Một bầy sói trong phòng trưng bày
Năm 2006, từ ngày 26 tháng 8 đến ngày 15 tháng 10, Deutsche Guggenheim ở Berlin mở triển lãm cá nhân đầu tiên của Cai Guo-Qiang tại Đức. Tác phẩm trung tâm tên là Head On.
Trong phòng là chín mươi chín con sói, kích thước như sói thật, làm từ gạc, nhựa và da. Chúng chạy thành một dòng dài, rời mặt đất, cong lên thành một vòng cung trên không, rồi lao thẳng về bức tường phía đông của phòng. Ở cuối đường bay là một tấm kính.
Con đầu đàn đâm vào kính. Những con phía sau vẫn đang lao tới, thân mình còn trong tư thế nhảy. Nhìn cả dòng từ đầu tới cuối, mắt đọc nó như một vòng lặp: chạy, bay, va chạm, rồi lại chạy.
Không có con sói nào nhìn thấy bức tường. Chúng chỉ nhìn thấy con phía trước.
Một bức tường ở Berlin
Bảo tàng giới thiệu triển lãm như một ý tưởng gắn riêng với thành phố Berlin. Khó mà đứng trước một bức tường ở thành phố ấy mà không nghĩ tới bức tường từng chia đôi nó.
Nhưng tấm kính trong Head On khác bức tường cũ ở một điểm: nó trong suốt. Nó không chắn tầm mắt. Nó chỉ chắn đường đi. Bức tường Berlin đã đổ, nhưng những ranh giới vô hình giữa người với người thì vẫn còn: thói quen, định kiến, những gì cả bầy cùng tin mà không ai kiểm lại.
Cai không giải thích tác phẩm bằng khẩu hiệu. Ông đặt ra một hình ảnh: một đàn thú khoẻ, đẹp, đầy sức sống, lao vào một thứ chúng không thấy. Người xem tự quyết định mình đứng ở đâu trong hình ảnh ấy. Trong bầy, ở đầu đàn, hay bên ngoài, đứng nhìn qua tấm kính.
Thuốc súng, phong thuỷ và một cơn lốc
Cai Guo-Qiang sinh ở Trung Quốc và sống tại New York. Suốt sự nghiệp, ông dùng những biểu tượng, câu chuyện và vật liệu rất khác nhau: phong thuỷ, y học cổ truyền Trung Hoa, và nhất là thuốc súng.
Trước ngày khai mạc ở Berlin, ông làm một buổi trình diễn để tạo ra bức Vortex, một bản vẽ bằng nhiều loại thuốc súng, rộng chín mét, cao bốn mét. Trên giấy là hàng nghìn con sói chạy xoáy thành một khối hữu cơ, đầy lực. Đó là bầy sói của Head On, nhưng ở dạng vệt cháy.
Triển lãm còn có video Illusion II, ghi lại một màn pháo hoa ông thực hiện trước khi khai mạc. Ba tác phẩm đi cùng nhau: một bầy sói bằng vật chất, một bầy sói bằng tro, và một lần bùng nổ chỉ còn lại qua hình ảnh.
Head On được Deutsche Bank đặt hàng, nằm trong chuỗi triển lãm từ bộ sưu tập của ngân hàng này, do Friedhelm Hütte và Ariane Grigoteit phụ trách. Năm 2009, tác phẩm được bày tại Guggenheim Bilbao.
Vì sao cú va chạm cứ lặp lại
Một bức tranh thường giữ lại một khoảnh khắc. Head On giữ lại một vòng lặp. Không có con sói cuối cùng. Không có lúc bầy dừng lại để nhìn xem chuyện gì đã xảy ra với con đầu đàn.
Điều khiến tác phẩm đáng nhớ không phải cú va chạm, mà là sự tiếp nối sau nó. Một lần đâm vào tường có thể là tai nạn. Chín mươi chín lần là một thói quen của cả tập thể. Tác phẩm không đưa ra câu trả lời. Nó chỉ cho người xem một chỗ đứng khác, đủ xa để thấy cả bầy lẫn bức tường cùng lúc.
Đứng trong phòng, người xem thấy mình ở vị trí mà bầy sói không có: bên ngoài vòng chạy. Từ chỗ đó, bức tường hiện ra rõ ràng. Câu hỏi còn lại là trong đời sống của mình, ta thường đứng ở chỗ nào. Một bài khác về những bức tường vô hình, lần này bằng âm thanh, là Walled Unwalled của Lawrence Abu Hamdan.
A pack of wolves in a gallery
In 2006, from 26 August to 15 October, the Deutsche Guggenheim in Berlin held Cai Guo-Qiang's first solo exhibition in Germany. Its central work was called Head On.
In the room were ninety nine wolves, life sized, made of gauze, resin and hide. They ran in a long stream, left the ground, arched through the air, and charged straight at the gallery's eastern wall. At the end of their flight stood a pane of glass.
The leader strikes the glass. Those behind are still charging, bodies frozen mid leap. Seen from end to end, the stream reads as a loop: run, fly, collide, run again.
Not one wolf could see the wall. Each could only see the wolf in front.
A wall in Berlin
The museum presented the exhibition as a concept with a particular link to Berlin. It is hard to stand before a wall in that city without thinking of the wall that once divided it.
But the glass in Head On differs from the old wall in one way: it is transparent. It does not block the view, only the path. The Berlin Wall has fallen, yet invisible borders between people remain: habits, prejudice, what a whole pack believes without anyone checking.
Cai does not explain the work with slogans. He offers an image: a strong, handsome, living pack rushing into something it cannot see. Viewers decide for themselves where they stand in that image. In the pack, at its head, or outside, looking through the glass.
Gunpowder, feng shui and a vortex
Cai Guo-Qiang was born in China and lives in New York. Across his career he has drawn on a wide range of symbols, stories and materials: feng shui, Chinese medicine, and above all gunpowder.
Before the Berlin opening he gave a performance to make Vortex, a drawing in several kinds of gunpowder, nine metres by four. On the paper, thousands of wolves swirl into a single organic, forceful shape. It is the pack from Head On, in the form of burn marks.
The exhibition also showed the video Illusion II, documenting a firework performance made before the opening. The three works belong together: a pack of wolves in matter, a pack in ash, and an explosion that survives only as an image.
Head On was commissioned by Deutsche Bank as part of a series of exhibitions drawn from its corporate collection, curated by Friedhelm Hütte and Ariane Grigoteit. In 2009 it was shown at the Guggenheim Bilbao.
Why the crash keeps repeating
A painting usually holds one moment. Head On holds a loop. There is no last wolf. There is no point where the pack stops to see what happened to the leader.
What makes the work stay in the mind is not the crash but what follows it. One collision could be an accident. Ninety nine is a collective habit. The work offers no answer. It only gives viewers another place to stand, far enough away to see the pack and the wall at once.
In the room, viewers find themselves where the wolves are not: outside the loop. From there, the wall is plain to see. The question left is where we usually stand in our own lives. Another essay on invisible walls, this time made of sound, is Lawrence Abu Hamdan's Walled Unwalled.
Contemporary Art