Essays · Contemporary Art
Lawrence Abu Hamdan. Walled Unwalled.
Bức tường không kín như ta tưởng.
A wall is never as closed as we think.
Tate · Tate
Hai mươi phút trong một phòng thu cũ
Walled Unwalled là một sắp đặt video dài hai mươi phút của Lawrence Abu Hamdan, làm năm 2018. Tháng 10 năm ấy, tác phẩm được trình bày trong một tuần tại The Tanks, không gian ngầm của Tate Modern ở London, mở cửa tự do.
Phần hình được quay ở Funkhaus, khu phòng thu âm ở phía đông Berlin, nơi từng là trụ sở đài phát thanh nhà nước của Đông Đức. Một toà nhà được xây để kiểm soát âm thanh: cách âm, vang âm, ai được nghe gì. Abu Hamdan chọn nó không phải ngẫu nhiên.
Trong video, ông đứng giữa những phòng thu ấy và độc thoại. Tại Tate, phần chiếu đi cùng những bức vách di động và phần trình diễn âm thanh. Những tấm vách bán trong suốt để ánh sáng lọt qua, như chính chủ đề của tác phẩm: thông tin luôn tìm được đường đi qua vật cản.
Những vụ án nghe qua tường
Nội dung độc thoại là một chuỗi vụ án, ở những nơi và thời điểm rất khác nhau, có chung một điểm: bằng chứng đã đi xuyên qua tường, cửa hoặc sàn nhà.
Có vụ Kyllo ở Mỹ, khi cơ quan điều tra dùng máy ảnh nhiệt để đọc hơi nóng toả ra từ một căn nhà, và toà án phải xét xem việc nhìn xuyên tường như vậy có phải là khám xét hay không. Có vụ Oscar Pistorius ở Nam Phi, nơi những gì hàng xóm nghe được trong đêm, qua tường và qua khoảng cách, trở thành trung tâm của phiên toà. Và có nhà tù Saydnaya ở Syria.
Mỗi vụ đặt ra một câu hỏi hơi khác. Tường có còn là ranh giới của đời tư khi công nghệ nhìn được qua nó? Tai người có đáng tin làm nhân chứng? Và khi một người bị giam trong bóng tối, âm thanh qua tường có phải là tất cả những gì họ còn biết về thế giới?
Một người điều tra bằng tai
Abu Hamdan sinh năm 1985 tại Jordan, sống và làm việc ở Beirut. Ông tự gọi mình là nghệ sĩ và người điều tra âm thanh. Những phân tích âm thanh của ông đã được dùng làm bằng chứng tại toà án tị nạn và nhập cư ở Anh, và trong công việc vận động của Amnesty International cùng Defence for Children International.
Năm 2016, ông cùng Amnesty International điều tra nhà tù Saydnaya. Những người từng bị giam ở đó gần như không được nhìn thấy gì. Họ nhớ nhà tù bằng âm thanh. Abu Hamdan giúp họ dựng lại không gian ấy từ trí nhớ của tai. Walled Unwalled, và triển lãm Earwitness Theatre cùng năm tại Chisenhale Gallery ở London, đều đi ra từ cuộc điều tra này.
Ông cũng là tác giả cuốn [inaudible]: A Politics of Listening in 4 Acts, và bảo vệ luận án tiến sĩ tại Goldsmiths, London năm 2017. Nghệ thuật và điều tra, với ông, dùng chung một công cụ: sự lắng nghe kỹ.
Vì sao bức tường ấy còn đứng
Tác phẩm không đưa ra phán xét về từng vụ án. Nó đặt chúng cạnh nhau để người xem thấy một mô hình: bức tường, thứ ta tin là chắc chắn nhất trong ngôi nhà, thật ra rất xốp.
Câu hỏi ấy ngày càng gần. Điện thoại, loa thông minh, camera, cảm biến nhiệt. Những thứ đi qua tường ngày nay nhiều hơn rất nhiều so với năm 2001, khi toà án tối cao Mỹ xét vụ Kyllo. Walled Unwalled không nói về tương lai, nhưng nó cho thấy luật pháp và cảm giác riêng tư của chúng ta vẫn đứng trên một hình dung cũ về bức tường.
Trong những tác phẩm lấy âm thanh làm chất liệu chính, nó đứng gần những cuộc dạo bộ bằng giọng nói của Janet Cardiff. Cả hai đều nhắc rằng tai biết nhiều hơn mắt, và rằng những gì ta nghe được thường không nằm trong khung nhìn.
Người xem rời khỏi The Tanks và nghe thấy tiếng bước chân của người khác trên nền bê tông. Một âm thanh rất thường. Nhưng sau hai mươi phút ấy, nó mang một nghĩa khác.
Twenty minutes in an old studio
Walled Unwalled is a twenty minute video installation by Lawrence Abu Hamdan, made in 2018. In October that year it was shown for a week in The Tanks, the underground spaces of Tate Modern in London, free to enter.
It was filmed at Funkhaus, the recording studios in East Berlin that once housed the state radio of the GDR. A building made to control sound: insulation, reverberation, who hears what. Abu Hamdan did not choose it by chance.
In the video he stands among those studios and speaks a monologue. At Tate the projection was joined by moving walls and a sound performance. Semi transparent panels let light leak through, like the subject itself: information always finds its way past an obstacle.
Cases heard through walls
The monologue moves through a series of legal cases, in very different places and times, that share one thing: the evidence passed through a wall, a door or a floor.
There is the Kyllo case in the United States, where investigators used a thermal camera to read heat coming off a house, and the court had to decide whether seeing through a wall like that counted as a search. There is the Oscar Pistorius case in South Africa, where what neighbours heard in the night, through walls and across distance, became central to the trial. And there is Saydnaya prison in Syria.
Each case asks something slightly different. Is a wall still the edge of private life when technology can see through it? Can a human ear be trusted as a witness? And when a person is held in darkness, is sound through the wall all they still know of the world?
An investigator who works by ear
Abu Hamdan was born in Jordan in 1985 and lives and works in Beirut. He describes himself as an artist and audio investigator. His analyses have been used as evidence at the UK Asylum and Immigration Tribunal and in advocacy by Amnesty International and Defence for Children International.
In 2016 he worked with Amnesty International on an investigation into Saydnaya prison. Former detainees had been allowed to see almost nothing. They remembered the prison through sound. Abu Hamdan helped them rebuild the space from the memory of their ears. Walled Unwalled, and his exhibition Earwitness Theatre at Chisenhale Gallery in London the same year, both grew from this work.
He is also the author of [inaudible]: A Politics of Listening in 4 Acts, and completed a PhD at Goldsmiths, London, in 2017. Art and investigation, for him, share one tool: careful listening.
Why the wall still stands
The work passes no verdict on any case. It places them side by side so viewers see a pattern: the wall, the thing we believe is most solid in a house, is in fact porous.
The question keeps getting closer. Phones, smart speakers, cameras, heat sensors. Far more passes through walls now than in 2001, when the US Supreme Court decided Kyllo. Walled Unwalled does not speak about the future, but it shows that our laws and our sense of privacy still rest on an old idea of what a wall is.
Among works built mainly from sound, it stands near Janet Cardiff's walks guided by a voice. Both remind us that the ear knows more than the eye, and that what we hear often lies outside the frame.
Viewers leave The Tanks and hear other people's footsteps on the concrete. A very ordinary sound. After those twenty minutes it carries another meaning.
Contemporary Art