Essays · Photography
Dayanita Singh. Museum of Chance.
Không có thứ tự đúng. Chỉ có lần sắp này.
There is no right order. Only this arrangement.
Dayanita Singh official site · Dayanita Singh official site
Một bảo tàng có thể gập lại
Dayanita Singh là nhiếp ảnh gia Ấn Độ. Bà từng nói mình là người làm sách, làm việc bằng nhiếp ảnh. Câu ấy giải thích khá nhiều về Museum of Chance.
Năm 2014, Singh dựng Museum of Chance như một cấu trúc trưng bày bằng gỗ. Bên trong là 163 tấm ảnh, chọn ra từ kho ảnh bà chụp suốt khoảng ba mươi lăm năm. Cấu trúc ấy không phải một bức tường treo tranh. Nó mở ra, gập lại, đứng giữa phòng như một món đồ nội thất. Ảnh có thể được thay, được đổi chỗ, được cất vào trong.
Museum of Chance là một phần của Museum Bhavan, tên Singh đặt cho cả hệ thống những bảo tàng nhỏ bà làm ra. Bà gọi Museum Bhavan là bảo tàng mẹ. Mỗi bảo tàng con là một cấu trúc gỗ riêng, một nhóm ảnh riêng, một cách mở riêng. Trước đó, bà đã thử cách làm này với File Museum, nơi cấu trúc gỗ chứa ảnh những kho hồ sơ giấy.
Cùng năm 2014, bảo tàng này được đặt ở Max Mueller Bhavan tại Mumbai và ở Museum für Moderne Kunst tại Frankfurt. Hai thành phố, hai căn phòng, và mỗi nơi là một cách sắp khác.
Cuốn sách có 44 bìa
Năm 2015, Museum of Chance thành sách, do Steidl in. Sách có 88 tấm ảnh, in bốn màu mực đen xám theo lối quadratone trên giấy Munken, khổ 28 x 32,5 cm, 96 trang.
Chi tiết đáng nhớ nhất nằm ở bìa. 88 tấm ảnh được ghép thành 44 cặp, mỗi cặp làm mặt trước và mặt sau của một bìa. Vậy là có 44 bìa khác nhau. Hai người cùng mua cuốn sách này có thể cầm hai vật trông không giống nhau. Cuốn sách không có một khuôn mặt duy nhất.
Singh còn làm sách thành vật để trưng. Một khung gỗ cho phép cuốn sách treo lên tường hoặc tự đứng, mở ra ở trang người chủ chọn. Năm 2015, bà làm một phiên bản gồm năm cuốn sách gỗ như thế nối nhau gấp kiểu đàn xếp, đựng trong hộp da, bảy bản. Năm 2016, bà làm Suitcase Museum: hai chiếc vali, mỗi chiếc chứa 22 cuốn sách gỗ, ba bản.
Bảo tàng giờ xách tay được. Năm 2016 nó đến Photo Dubai và Venice.
Để sự tình cờ sắp xếp
Một bảo tàng thường có luật. Tranh được xếp theo thời kỳ, theo trường phái, theo tên nghệ sĩ. Người xem đi theo một lối đã vạch. Museum of Chance bỏ luật ấy. Singh để ảnh gặp nhau theo sự tình cờ, không theo đề tài hay niên đại.
Kết quả gần với một giấc mơ hơn một cuốn catalog. Không có trang đầu, không có trang cuối rõ ràng. Một ảnh chụp căn phòng có thể đứng cạnh một ảnh chụp người, rồi cạnh một ảnh chụp đồ vật, và giữa chúng nảy ra một mối liên hệ không ai định trước. Người xem đi trong đó như đi trong một mê cung nhỏ.
Điều này làm đổi vai trò của người trưng bày. Việc treo ảnh không còn là bước cuối sau khi tác phẩm đã xong. Nó là một phần của tác phẩm. Mỗi lần cấu trúc gỗ được mở, ảnh được xếp lại, tác phẩm có một phiên bản mới.
Nhiếp ảnh vốn quen bị đóng khung, treo cố định, dán nhãn. Singh trả nó về dạng một vật có thể cầm, gập, mang đi, đặt xuống. Ảnh trở lại làm giấy. Bảo tàng trở lại làm đồ gỗ. Và người xem, lần đầu tiên, được phép sắp xếp.
Vì sao nó còn ở lại
Museum of Chance đặt ra một câu hỏi đơn giản mà khó: ý nghĩa của một tấm ảnh nằm trong chính nó, hay nằm ở chỗ nó được đặt?
Singh không trả lời bằng lời. Bà trả lời bằng cách làm ra những vật mà thứ tự luôn còn bỏ ngỏ. Cuốn sách có 44 bìa. Chiếc vali có 22 cuốn sách. Cấu trúc gỗ có thể mở theo nhiều cách. Mỗi con số là một lời mời sắp lại.
A museum that folds
Dayanita Singh is an Indian photographer. She has described herself as a bookmaker who works with photography. That line explains a good deal about Museum of Chance.
In 2014 Singh built Museum of Chance as a wooden display structure. Inside were 163 photographs drawn from an archive of roughly thirty five years of her work. The structure is not a wall for hanging pictures. It opens, folds, and stands in the room like a piece of furniture. Images can be swapped, moved, stored inside.
Museum of Chance belongs to Museum Bhavan, the name Singh gives to her whole family of small museums. She calls Museum Bhavan the mother museum. Each museum within it is its own wooden structure, its own group of images, its own way of opening. Before this, she had tried the approach with File Museum, a wooden structure holding pictures of paper archives.
That same year the museum stood at Max Mueller Bhavan in Mumbai and at the Museum für Moderne Kunst in Frankfurt. Two cities, two rooms, and in each a different arrangement.
A book with 44 covers
In 2015 Museum of Chance became a book, printed by Steidl. It holds 88 photographs printed in quadratone on Munken paper, 28 by 32.5 cm, 96 pages.
The most memorable detail is the cover. The 88 images are paired into 44 couples, each pair forming the front and back of one cover. So there are 44 different covers. Two people who buy the book may hold objects that do not look alike. The book has no single face.
Singh also turned the book into something to display. A wooden frame lets it hang on a wall or stand on its own, open at the page its owner chooses. In 2015 she made a version of five such book objects joined in an accordion fold, carried in a leather case, in an edition of seven. In 2016 came Suitcase Museum: two suitcases, each holding 22 book objects, in an edition of three.
The museum could now be carried by hand. In 2016 it travelled to Photo Dubai and to Venice.
Letting chance arrange
Museums usually have rules. Works are ordered by period, school, artist. The visitor follows a marked route. Museum of Chance drops those rules. Singh lets images meet by chance, not by subject or date.
The result is closer to a dream than to a catalogue. No clear first page, no clear last. A room may sit beside a person, then beside an object, and between them a connection appears that no one planned. The viewer moves through it as through a small labyrinth.
This changes the role of whoever installs the work. Hanging is no longer the last step after the work is finished. It is part of the work. Each time the wooden structure opens and the images are rearranged, the work has a new version.
Photographs are used to being framed, fixed, labelled. Singh returns them to objects that can be held, folded, carried, set down. The picture becomes paper again. The museum becomes furniture again. And the viewer, for once, is allowed to arrange.
Why it stays
Museum of Chance asks a simple and difficult question: does the meaning of a photograph live inside it, or in where it is placed?
Singh does not answer in words. She answers by making objects whose order always stays open. A book with 44 covers. A suitcase with 22 books. A wooden structure that opens many ways. Each number is an invitation to arrange again.
Photography