Essays · Contemporary Art
Jenny Holzer. Installation for Bilbao.
Giữ lại quần áo là giữ lại một người.
To keep someone's clothes is to keep them.
Guggenheim Museum Bilbao · Guggenheim Museum Bilbao
Chín cột chữ sáng
Ở Guggenheim Museum Bilbao, trong một phòng trưng bày cao và cong do Frank Gehry thiết kế, có chín cột đèn đứng thẳng. Mỗi cột là một bảng LED hai mặt, cao hơn 12 mét. Chữ chạy dọc theo thân cột, không ngừng.
Đó là Installation for Bilbao của Jenny Holzer. Bảo tàng ghi niên đại tác phẩm là 1997/2017: năm bảo tàng mở cửa, và hai mươi năm sau đó.
Chữ chạy bằng ba thứ tiếng: tiếng Basque, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh. Tiếng Basque là ngôn ngữ riêng của xứ Basque, vùng đất nơi Bilbao nằm. Việc đặt nó bên cạnh hai ngôn ngữ lớn hơn là một lựa chọn có chủ ý.
Tác phẩm nằm trong bộ sưu tập thường trực của bảo tàng, ở Gallery 101. Ai đến Guggenheim Bilbao đều có thể đi ngang qua nó.
Những câu từ Arno
Những dòng chữ lấy từ Arno, một chuỗi văn bản Holzer viết ban đầu cho một dự án gây quỹ nghiên cứu về AIDS. Năm 1996, Arno được chuyển thể thành một đợt chiếu chữ ngoài trời ở Florence. Một năm sau, nó đến Bilbao.
Các câu trong Arno rất ngắn, viết ở ngôi thứ nhất, nói với một người thứ hai. Tôi gọi tên anh. Tôi giữ quần áo của anh. Không có tên riêng, không có hoàn cảnh cụ thể. Người đọc không biết ai đang nói, ai đang được nói tới, người ấy đi đâu.
Nhưng giọng điệu thì rõ. Đó là giọng của một người ở lại, sau khi người kia đã mất. Những câu nói về sự gần gũi, về cái chết, về mất mát. Chúng không kể chuyện. Chúng chỉ ghi lại những việc nhỏ người ta làm khi nhớ một người: gọi tên, giữ đồ đạc, nhắc lại.
Holzer đã làm việc với chữ và đèn LED từ nhiều năm trước đó. Bà quen đặt những câu ngắn vào nơi công cộng, nơi người qua đường đọc chúng mà không định đọc. Ở Bilbao, những câu riêng tư nhất lại chạy trên những cột đèn lớn nhất.
Thẳng giữa những đường cong
Tòa nhà của Gehry gần như không có đường thẳng. Tường uốn, trần cong, bề mặt kim loại và đá chuyển hướng liên tục. Chín cột của Holzer thì thẳng tuyệt đối, cách đều nhau, dựng từ sàn lên cao.
Theo bảo tàng, các cột cắt ngang phòng, tạo thành một hàng rào vừa uy nghi vừa để người đi qua được. Người xem có thể đứng trước chúng như đứng trước một bức tường, hoặc bước qua khe giữa hai cột để sang phía bên kia.
Ánh sáng từ chữ đổ xuống sàn đá bóng, phản chiếu thành những vệt màu dài. Căn phòng thay đổi theo màu chữ. Những dòng chữ lướt nhanh đến mức không ai đọc được hết một lần. Người xem bắt được một câu, rồi mất nó, rồi bắt được câu khác.
Bảo tàng mô tả tác phẩm như một cuộc thương lượng ở ranh giới mong manh giữa cái riêng tư và cái công cộng. Những lời nói thầm với một người đã mất, giờ chạy trên những cột đèn cao hơn một toà nhà bốn tầng, giữa một bảo tàng đông khách.
Ngôn ngữ thành ánh sáng
Chữ in trên giấy đứng yên. Chữ ở đây không đứng yên. Nó xuất hiện, chạy qua, biến mất, rồi quay lại. Đọc tác phẩm này giống nghe một người lặp đi lặp lại một điều, như thể nói nhiều lần thì điều ấy sẽ đỡ đau hơn, hoặc sẽ thật hơn.
Sự lặp lại ấy gần với cách người ta nhớ một người đã mất. Không phải một ký ức lớn duy nhất, mà những mẩu nhỏ quay về nhiều lần trong ngày. Cái tên. Chiếc áo. Một thói quen.
Những năm Holzer viết Arno, AIDS vẫn đang lấy đi nhiều người. Cũng trong thời gian ấy, có những nghệ sĩ khác tìm cách nói về mất mát bằng những vật rất đời thường, như Felix Gonzalez-Torres với đống kẹo nặng bằng cân nặng của người anh yêu. Holzer chọn chữ và ánh sáng.
Installation for Bilbao không ghi tên người được nhớ. Chính vì thế, ai đứng trước nó cũng có thể điền vào đó một cái tên của riêng mình.
Nine columns of light
At the Guggenheim Museum Bilbao, in a tall, curving gallery designed by Frank Gehry, nine columns of light stand upright. Each is a double sided LED sign more than 12 metres high. Words run along each column without stopping.
This is Jenny Holzer's Installation for Bilbao. The museum dates it 1997/2017: the year the museum opened, and twenty years later.
The text runs in three languages: Basque, Spanish and English. Basque is the language of the Basque Country, where Bilbao lies. Setting it beside two larger languages is a deliberate choice.
The work is part of the museum's permanent collection, in Gallery 101. Anyone who visits the Guggenheim Bilbao can walk past it.
Lines from Arno
The words come from Arno, a sequence of texts Holzer first wrote for a benefit project for AIDS research. In 1996 Arno was adapted for an outdoor projection in Florence. A year later it came to Bilbao.
The lines in Arno are short, written in the first person, addressed to someone else. I say your name. I save your clothes. No proper names, no specific circumstances. The reader does not know who is speaking, who is being spoken to, or where that person has gone.
The tone is clear, though. It is the voice of someone left behind after the other has died. The lines speak of intimacy, of death, of loss. They do not tell a story. They record the small things people do when they miss someone: say the name, keep the belongings, repeat.
Holzer had worked with words and LED signs for years before this. She was used to placing short sentences in public space, where passers by read them without meaning to. In Bilbao, the most private lines run on the largest columns of light.
Straight among curves
Gehry's building has almost no straight lines. Walls bend, ceilings curve, metal and stone surfaces keep turning. Holzer's nine columns are perfectly straight, evenly spaced, rising from the floor.
The museum describes the columns as cutting across the gallery, an imposing but permeable barrier. Visitors can stand before them as before a wall, or step through the gap between two columns to the other side.
Light from the words falls on the polished stone floor and stretches into long streaks of colour. The room changes with the colour of the text. The lines move too fast to be read in one go. A viewer catches a sentence, loses it, catches another.
The museum frames the work as a negotiation of the fragile border between private and public. Words whispered to someone who has died now run on columns taller than a four storey building, in a crowded museum.
Language turned into light
Printed words stay still. These do not. They appear, pass, vanish and return. Reading the work is like listening to someone repeat one thing over and over, as if saying it many times might make it hurt less, or make it more real.
That repetition is close to how we remember someone who has died. Not one great memory, but small pieces that return many times a day. The name. The shirt. A habit.
When Holzer wrote Arno, AIDS was still taking many lives. In the same years other artists found ways to speak of loss through very ordinary things, like Felix Gonzalez-Torres and his pile of sweets weighing as much as the man he loved. Holzer chose words and light.
Installation for Bilbao does not name the person remembered. Because of that, anyone standing before it can fill in a name of their own.
Contemporary Art