Essays · Modern Art
Magdalena Abakanowicz. Embryology.
Mọi sinh vật đều bắt đầu từ sợi.
Every living thing begins with fibre.
Tate · Tate
Những khối mềm trên sàn
Năm 1978, Magdalena Abakanowicz bắt đầu một loạt hình thể mới, mơ hồ, mà bà đặt tên là Embryology, phôi học. Bộ tác phẩm Tate đang lưu ghi năm 1978 đến 1980. Chất liệu gồm vải bố, gạc bông, dây gai, nylon và sisal.
Mỗi khối được làm bằng cách bó vải và sợi lại với nhau, buộc chặt, khâu lại, cho đến khi thành một khối tròn, mềm, không đều. Có khối nhỏ, có khối lớn. Không khối nào giống hệt khối nào.
Chúng không được treo, không được đặt trên bệ. Chúng nằm rải trên sàn, sát nhau, như một bãi trứng, một ổ kén, hay một đống cơ quan của một sinh vật nào đó vừa được mở ra.
Trong một đoạn phim quay năm 1982, người ta thấy bà cầm một cây kim cong hình lưỡi liềm, khâu kín phần ruột mềm của một chiếc bao vải bố. Động tác chậm và chắc, như khâu một vết thương. Tác phẩm không đến từ đục đẽo hay đúc khuôn. Nó đến từ bó, buộc, khâu, những cử chỉ gần với việc chăm một cơ thể hơn là dựng một bức tượng.
Tám trăm hình thể ở Venice
Năm 1980, Abakanowicz được mời trưng bày tại gian Ba Lan của Venice Biennale. Tám trăm khối Embryology được bày cùng nhau ở đó. Cùng năm ấy, ở Ba Lan, phong trào công đoàn Đoàn Kết ra đời, giữa một giai đoạn bất ổn chính trị kéo dài từ đầu thập niên 1970.
Bà giải thích điều mình tìm kiếm: phần bên trong, phần ruột của vật chất mềm làm bà say mê. Mềm, với bà, nghĩa là hữu cơ, là sống. Bà tự hỏi cái gì làm vật chất sống, và cái riêng của vật chất bắt đầu ở đâu. Bà nói những khối ấy đáp ứng một nhu cầu gần như thể xác của bà: tạo ra những cái bụng, những cơ quan, một giải phẫu học tự nghĩ ra. Và cuối cùng, một phong cảnh mềm gồm vô số mảnh liên quan với nhau.
Nhìn lại, tên tác phẩm rất chính xác. Phôi học là môn nghiên cứu những gì xảy ra trước khi một cơ thể thành hình. Những khối của Abakanowicz đứng đúng ở ngưỡng đó: đã có hình, nhưng chưa thành ai.
Sợi là nền của mọi sinh vật
Năm 1978, tại một hội thảo về nghệ thuật sợi ở Oakland, California, Abakanowicz nói rằng bà xem sợi là yếu tố cơ bản cấu tạo nên thế giới hữu cơ trên hành tinh này. Mô của cây, của lá, và của chính chúng ta đều được dựng từ sợi. Dây thần kinh, mã di truyền, mạch máu, cơ bắp. Con người là những cấu trúc bằng sợi.
Câu nói ấy giải thích vì sao bà không coi vải bố và dây thừng là vật liệu thấp kém. Chúng là vật liệu gần với cơ thể nhất. Bà gọi dây thừng là một sinh vật đã hoá đá, một bắp cơ không còn hoạt động. Chạm vào nó, dời nó đi, sắp xếp lại nó, bà học được những bí mật của nó.
Tuổi thơ của bà gắn với khu rừng quanh trang viên của ông ngoại ở Ba Lan. Suốt đời, bà giữ bên mình sừng thú, da thú, vỏ sò, kén và những vật hữu cơ khác, đôi khi đưa cả vào tác phẩm. Embryology mang theo sự chú ý ấy: nhìn vật chất sống như nhìn một thứ vừa quen vừa lạ.
Bà không thích bị gọi là nghệ sĩ sợi. Từ thập niên 1980, bà dùng thêm nhiều vật liệu khác, dù vẫn giữ vải bố và sisal cho những hình người ngày càng rõ nét. Năm 2022, Tate Modern tổ chức triển lãm lớn về bà, Every Tangle of Thread and Rope. Những người cùng thời như Louise Bourgeois cũng dựng những không gian quanh cơ thể và ký ức, mỗi người theo một cách. Còn Embryology vẫn nằm đó, trên sàn, mềm và im, như đang chờ một điều gì chưa đến.
Soft forms on the floor
In 1978 Magdalena Abakanowicz began a new series of ambiguous forms she called Embryology. The group Tate holds is dated 1978 to 1980. Its materials are burlap, cotton gauze, hemp rope, nylon and sisal.
Each form was made by bundling fabric and fibre together, binding it tight and stitching it, until it became a rounded, soft, irregular mass. Some are small, some large. No two are quite alike.
They are not hung and not placed on plinths. They lie scattered across the floor, close together, like a clutch of eggs, a nest of cocoons, or the organs of some creature just opened up.
In a film from 1982 she holds a crescent shaped needle, stitching up the soft interior of a burlap sack. The movement is slow and sure, like closing a wound. The work does not come from carving or casting. It comes from bundling, binding, stitching, gestures closer to tending a body than to building a statue.
Eight hundred forms in Venice
In 1980 Abakanowicz was invited to exhibit in the Polish pavilion at the Venice Biennale. Eight hundred Embryology forms were shown together there. That same year, in Poland, the Solidarity trade union was founded, after a decade of political unrest that began in 1970.
She explained what drew her: the contents, the inside of soft matter. Soft, for her, meant organic, alive. She asked what makes matter alive, and where its individuality begins. The forms, she said, answered an almost physical need to make bellies, organs, an invented anatomy. In the end, a soft landscape of countless related pieces.
In hindsight the title is exact. Embryology studies what happens before a body takes shape. Her forms stand at that threshold: already shaped, not yet anyone.
Fibre beneath all living things
In 1978, at a fibre art symposium in Oakland, California, Abakanowicz said she saw fibre as the basic element constructing the organic world on our planet. The tissues of plants, of leaves, of ourselves are built from it. Nerves, genetic code, veins, muscles. We are fibrous structures.
That explains why she never treated burlap and rope as lesser materials. They are the materials closest to the body. She called rope a petrified organism, a muscle devoid of activity. Moving it, rearranging it, touching it, she learned its secrets.
Her childhood was bound to the forest around her grandfather's manor house in Poland. All her life she kept horns, hides, shells, cocoons and other organic things near her, sometimes working them into sculpture. Embryology carries that attention: looking at living matter as something both familiar and strange.
She disliked being labelled a fibre artist. From the 1980s she used other materials too, while keeping burlap and sisal for increasingly figurative work. In 2022 Tate Modern opened a major exhibition of her work, Every Tangle of Thread and Rope. Contemporaries such as Louise Bourgeois built spaces around the body and memory, each in her own way. Embryology still lies there, on the floor, soft and silent, as if waiting for something yet to come.
Modern Art