Essays · Fashion as Design
Margiela, les années Hermès.
Một người, hai nhà mốt, hai cách nói cùng một điều.
One designer, two houses, two ways of saying the same thing.
Musée des Arts Décoratifs (MAD Paris) · Musée des Arts Décoratifs (MAD Paris)
Sáu năm ở Hermès
Từ năm 1997 đến năm 2003, Martin Margiela thiết kế trang phục may sẵn cho nữ của Hermès. Mười hai bộ sưu tập liên tiếp. Cùng lúc, ông vẫn điều hành nhãn riêng của mình, Maison Martin Margiela, thành lập năm 1988.
Nghe qua, đó là một sự ghép đôi lạ. Hermès là nhà mốt Paris gắn với da thuộc, lụa in hoạ tiết nhiều màu, các xưởng làm đồ lâu đời. Margiela khi ấy được biết đến như một người phá vỡ quy ước: áo lộ đường may, dáng quá khổ, vật liệu tái sử dụng, màu đơn sắc.
Theo MAD Paris, Margiela đưa vào Hermès sự tinh giản trong đường cắt và màu sắc. Ông chọn một bảng màu trầm, đơn sắc, tách hẳn khỏi thế giới khăn lụa in rực rỡ của nhà mốt. Những gì ông tìm là sự thoải mái, tính bền theo thời gian, sự gợi cảm kín đáo và sự chân thật của vật liệu.
Ông làm việc với xưởng và thợ của Hermès, dùng những chất liệu hiếm và nhiều kỹ thuật mới. Ở nhãn riêng, ông tháo áo ra để xem nó được dựng thế nào. Ở Hermès, ông để cho chất liệu tốt tự nói.
Cam và trắng
Triển lãm ra mắt trước ở ModeMuseum Antwerp, gọi tắt là MoMu, từ ngày 31 tháng 3 đến ngày 27 tháng 8 năm 2017, do giám đốc Kaat Debo phụ trách. Năm sau, nó sang Paris. Musée des Arts Décoratifs trưng bày từ ngày 22 tháng 3 đến ngày 2 tháng 9 năm 2018, với Marie-Sophie Carron de la Carrière là giám tuyển chính.
Margiela tự làm chỉ đạo nghệ thuật. Bob Verhelst thiết kế không gian. Hơn một trăm bộ trang phục, cùng ảnh và phim ngắn, được xếp thành những chuỗi theo chủ đề. MAD nêu con số 98 dáng người mẫu có phụ kiện đi kèm.
Cách dựng phòng là một phép so sánh nhìn thấy được. Màu cam của Hermès gặp màu trắng của Maison Martin Margiela dọc lối đi. Người xem không phải đọc chú thích mới biết mình đang đứng ở nhà mốt nào. Màu sắc đã nói trước.
Màu trắng ấy có tên riêng: Meubon white, màu trắng đặc trưng của Margiela. Nhãn áo cũng theo tinh thần ấy: chỉ là một mảnh vải trắng khâu bốn mũi, không in tên. Người ta nhận ra nhãn ấy chính vì nó không có gì.
Hai lối nghĩ, một câu hỏi
Tựa đề triển lãm nói về những năm Hermès, nhưng điều đáng xem là khoảng giữa hai nhà mốt. Một bên là sự bền vững của nghề, bên kia là sự nghi ngờ quy ước. Một bên giữ, một bên tháo. Margiela đứng ở cả hai phía cùng lúc.
Có thể nghĩ rằng một người như thế sẽ chia đôi con người mình. Triển lãm cho thấy điều ngược lại. Ở cả hai nơi, ông đều bớt đi. Bớt màu. Bớt hoạ tiết. Bớt tên tuổi. Chỉ có điều ở nhãn riêng, bớt đi là một hành động dễ thấy, còn ở Hermès, bớt đi là một sự tiết chế gần như vô hình.
Margiela nổi tiếng vì từ chối xuất hiện trước công chúng. Ông gần như không để lộ mặt. Việc ông tự làm chỉ đạo nghệ thuật cho triển lãm về chính mình vì thế có ý nghĩa riêng: ông vẫn không đứng ra nói, nhưng ông quyết định vật được nhìn thế nào.
Điều còn lại sau khi rời phòng không phải một bộ đồ cụ thể. Là một ý: sự sang trọng và sự phản kháng có thể dùng chung một ngôn ngữ, nếu cả hai đều tin vào vật liệu hơn là vào lời giới thiệu.
Six years at Hermès
From 1997 to 2003, Martin Margiela designed women's ready to wear for Hermès. Twelve consecutive collections. At the same time he kept running his own label, Maison Martin Margiela, founded in 1988.
On paper it was an odd pairing. Hermès is the Paris house of leather, brightly printed silk and long established workshops. Margiela was then known for breaking conventions: exposed seams, oversized shapes, recycled materials, single colours.
According to MAD Paris, Margiela brought a purity of cut and colour to Hermès. He chose a quiet, monochrome palette that broke away from the house's world of colourful prints. What he looked for was comfort, timelessness, a discreet sensuality and the honesty of materials.
He worked with the Hermès studio and workshops, using exceptional materials and many new techniques. At his own label he took garments apart to see how they were built. At Hermès he let good material speak for itself.
Orange and white
The exhibition opened first at the ModeMuseum in Antwerp, MoMu, from 31 March to 27 August 2017, under its director Kaat Debo. The following year it came to Paris. The Musée des Arts Décoratifs showed it from 22 March to 2 September 2018, with Marie-Sophie Carron de la Carrière as chief curator.
Margiela was artistic director. Bob Verhelst designed the space. More than a hundred outfits, with photographs and short films, were arranged in themed sequences. MAD counts 98 accessorised silhouettes.
The layout is a comparison you can see. Hermès orange meets Maison Martin Margiela white along the route. Visitors do not need a label to know which house they are standing in. The colour has already told them.
That white has a name, Meubon white, Margiela's signature. The garment label follows the same spirit: only a piece of white cloth held by four stitches, with no name printed on it. People recognise it precisely because it carries nothing.
Two ways of thinking, one question
The title speaks of the Hermès years, but the real subject is the space between the two houses. One side holds the continuity of craft; the other doubts convention. One keeps, the other dismantles. Margiela stood on both sides at once.
One might expect such a designer to split himself in two. The exhibition shows the opposite. In both places he took away. Less colour. Less pattern. Less name. At his own label the subtraction is visible; at Hermès it becomes a restraint almost impossible to see.
Margiela is known for refusing public appearance. His role as artistic director of an exhibition about himself matters for that reason. He still does not step forward to speak, but he decides how the objects are seen.
What stays after leaving the room is not a particular outfit. It is an idea: luxury and dissent can share a language, as long as both trust material more than introduction.
Fashion as Design