Essays · Fashion as Design
Paul Poiret: Fashion is a Feast.
Một chiếc váy mở ra, và cả một thế giới đi theo.
One dress loosens, and a whole world follows.
Năm trăm năm mươi vật
Paul Poiret: Fashion is a Feast mở tại Musée des Arts Décoratifs, 107 rue de Rivoli, Paris, từ ngày 25 tháng 6 năm 2025 đến ngày 11 tháng 1 năm 2026. Triển lãm gom khoảng 550 tác phẩm: quần áo, phụ kiện, mỹ thuật và nghệ thuật trang trí.
Giám tuyển là Marie-Sophie Carron de la Carrière, người phụ trách bộ sưu tập thời trang và dệt may giai đoạn 1800 đến 1946 của MAD, cùng trợ lý giám tuyển Marie-Pierre Ribière. Anette Lenz làm chỉ đạo nghệ thuật. Không gian do Christopher Dessus và atelier Paf thiết kế.
Paul Poiret sinh năm 1879, mất năm 1944. Năm 1898 ông học việc ở nhà Jacques Doucet. Năm 1901 ông sang nhà Worth. Năm 1903 ông mở nhà mốt riêng. Chỉ vài năm sau, tên ông gắn với một thay đổi lớn trong tủ đồ của phụ nữ Paris.
Triển lãm không kể câu chuyện ấy như một tiểu sử. Nó bày ra những vật ông đã làm và những người ông đã làm việc cùng, để người xem tự thấy một đời sống sáng tạo trải rộng thế nào.
Bỏ corset
Đầu thế kỷ 20, trang phục của phụ nữ thượng lưu vẫn dựa vào corset, một khung bó chặt thân người để tạo dáng. Poiret đưa ra những dáng áo suông, buông theo cơ thể, với những màu sắc mạnh. MAD mô tả đó là việc giải phóng cơ thể khỏi sự gò bó của corset.
Trong số những món được nêu tên có chiếc váy dạ hội Joséphine năm 1907, thuộc bộ sưu tập mà MAD gọi là Manifesto. Tên gọi ấy nói nhiều. Đây không phải một mẫu đẹp đơn lẻ, mà là một tuyên bố về cách mặc.
Rồi chiếc váy dạ hội Mosaïque, khoảng năm 1908. Một chiếc áo khoác dạ hội khoảng năm 1910. Và chiếc áo khoác La Perse năm 1911, làm cùng hoạ sĩ Raoul Dufy. Ở chiếc áo ấy, vải không còn chỉ là chất liệu may. Nó là một bề mặt để vẽ.
Khi corset biến mất, cơ thể được phép cử động theo nhịp của chính nó. Quần áo không còn quyết định dáng người. Nó đi theo dáng người. Một thay đổi nghe đơn giản, nhưng nó đổi cả cách một người phụ nữ ngồi, bước, thở.
Một bữa tiệc nhiều món
Tựa đề triển lãm dùng chữ feast, bữa tiệc. Chữ ấy đúng theo nghĩa đen. Poiret nổi tiếng với những buổi tiệc do ông tổ chức, trong đó có La Mille et Deuxième Nuit, Đêm thứ một nghìn lẻ hai. Ở Triển lãm Quốc tế năm 1925, ông tham gia bằng ba chiếc sà lan neo trên sông Seine.
Nhưng bữa tiệc lớn nhất là cách ông gom các lĩnh vực về một chỗ. Năm 1911, ông lập trường Martine, nơi dạy thiết kế cho những cô gái có hoàn cảnh khó khăn. Cùng năm, ông lập Les Parfums de Rosine. Ông làm việc với các hoạ sĩ, nhà điêu khắc, nhà trang trí: Paul Iribe, Raoul Dufy, Maurice de Vlaminck, Georges Lepape, Louis Süe, Léon Bakst.
Triển lãm vì thế trải qua thời trang, nghệ thuật trang trí, nước hoa và ẩm thực. Mỗi thứ là một món trong cùng một bữa. Một chiếc váy, một chai nước hoa, một tấm vải in, một buổi tối được dàn dựng: chúng cùng nói một ngôn ngữ về màu sắc, sự tự do và niềm vui.
Điều đáng nhớ ở Poiret có lẽ là điều này. Ông không coi quần áo là một ngành riêng. Với ông, cái đẹp là một không gian để sống trong đó, từ lớp vải sát da đến mùi hương trong phòng, đến một buổi tối trên sông.
Five hundred and fifty objects
Paul Poiret: Fashion is a Feast ran at the Musée des Arts Décoratifs, 107 rue de Rivoli, Paris, from 25 June 2025 to 11 January 2026. It gathered some 550 works: clothing, accessories, fine and decorative arts.
It was curated by Marie-Sophie Carron de la Carrière, who oversees MAD's fashion and textile collections from 1800 to 1946, with assistant curator Marie-Pierre Ribière. Anette Lenz was artistic director. The space was designed by Christopher Dessus and atelier Paf.
Paul Poiret was born in 1879 and died in 1944. In 1898 he trained with Jacques Doucet. In 1901 he joined the house of Worth. In 1903 he opened his own house. Within a few years his name was tied to a major change in how Parisian women dressed.
The exhibition does not tell this as a biography. It lays out what he made and who he made it with, and lets visitors see how widely a creative life could spread.
Dropping the corset
At the start of the twentieth century, fashionable women's dress still relied on the corset, a frame that tightly shaped the torso. Poiret offered fluid lines that fell with the body, in vivid colour. MAD describes this as freeing the body from restrictive corsetry.
Among the pieces named is the Joséphine evening gown of 1907, from what MAD calls the Manifesto collection. The name says a lot. This was not one pretty design but a statement about how to dress.
Then the Mosaïque evening dress, around 1908. An evening coat from around 1910. And the La Perse coat of 1911, made with the painter Raoul Dufy. In that coat, fabric is no longer only something to sew. It is a surface to paint on.
Once the corset is gone, the body can move at its own rhythm. Clothing no longer dictates the figure; it follows it. A simple sounding change, yet it altered how a woman sat, walked and breathed.
A feast of many courses
The title's word feast is meant literally. Poiret was known for the parties he gave, among them La Mille et Deuxième Nuit, the Thousand and Second Night. At the 1925 International Exhibition, he took part with three barges moored on the Seine.
But the larger feast was the way he brought disciplines together. In 1911 he founded the Martine school, which taught design to girls from poor backgrounds. The same year he founded Les Parfums de Rosine. He worked with painters, sculptors and decorators: Paul Iribe, Raoul Dufy, Maurice de Vlaminck, Georges Lepape, Louis Süe, Léon Bakst.
So the exhibition moves through fashion, decorative arts, perfume and food. Each is a course in the same meal. A dress, a perfume, a printed textile, a staged evening: they speak one language of colour, freedom and pleasure.
Perhaps this is what makes Poiret memorable. He did not treat clothing as a separate trade. Beauty, for him, was a space to live in, from the cloth against the skin to the scent in the room to an evening on the river.
Fashion as Design