Essays · Contemporary Art
Abraham Cruzvillegas. Empty Lot.
Đất nhớ những gì ta không gieo.
Soil remembers what we did not sow.
Tate Modern · Tate Modern
Một cánh đồng trên giàn giáo
Ngày 13 tháng 10 năm 2015, Turbine Hall của Tate Modern mở một tác phẩm trông như công trường. Một khung giàn giáo lớn dựng giữa sảnh. Bên trong khung là những vật liệu bỏ đi từ nhiều công trường xây dựng ở London. Trên cùng là một mặt phẳng rộng, phủ kín bằng những khay gỗ hình tam giác, xếp thành một hoạ tiết gần như hình học.
Mỗi khay chứa đất. Đất được lấy từ các công viên và mảng xanh khắp London, trong đó có những nơi ở Peckham, Haringey, Westminster. Mỗi khay là một mẩu nhỏ của một nơi chốn cụ thể, mang theo lịch sử của nó.
Đèn chiếu vào các khay. Đất được tưới đều. Không ai gieo hạt, không ai trồng cây. Tác phẩm tên Empty Lot, bãi đất trống, và mở cửa đến ngày 3 tháng 4 năm 2016.
Đây là tác phẩm đầu tiên trong chương trình Hyundai Commission cho Turbine Hall. Tate mô tả nó như một khối điêu khắc được làm ra để thay đổi không lường trước, tuần này qua tuần khác.
Autoconstrucción
Abraham Cruzvillegas là nghệ sĩ Mexico, sinh năm 1968. Ông gọi cách làm của mình là autoconstrucción, tạm hiểu là tự dựng. Chữ này đến từ nơi ông lớn lên: Ajusco, vùng ven Thành phố Mexico, nơi ông vẫn sống và làm việc.
Theo Tate, vào thập niên 1960, nhiều người từ nông thôn đổ về thành phố. Họ lập nên những cộng đồng riêng, dựng nhà tạm bằng bất cứ vật liệu gì họ mua được, trên một vùng đất núi lửa từng bị coi là không thể ở được. Nhà được dựng dần, thêm dần, sửa dần, tuỳ lúc có tiền, có vật liệu, có người giúp.
Cruzvillegas mang cái logic ấy vào nghệ thuật. Tác phẩm của ông được ứng biến từ những vật liệu lẫn lộn: gỗ, nhựa, tóc người, thuỷ tinh, ốc vít, cây, gốm, xương, xi măng, lông chim. Không có bản vẽ hoàn chỉnh từ đầu. Công trình lớn lên theo những gì có trong tay.
Ở London, ông làm y như thế. Giàn giáo gom vật liệu bỏ đi của các công trường trong thành phố. Đất gom từ các công viên. Một công trình tự dựng, bằng phần thừa và phần bị bỏ quên của chính nơi nó đứng.
Không gieo hạt
Quyết định quan trọng nhất của Empty Lot là một việc không làm. Không có hạt giống. Người làm vườn sẽ chọn trước: trồng gì, ở đâu, bao nhiêu. Cruzvillegas bỏ qua bước đó.
Nhưng đất không bao giờ trống thật. Trong mỗi nắm đất lấy từ công viên có sẵn hạt cỏ dại, bào tử, rễ còn sót, những thứ gió và chim đã mang tới từ trước. Khi có ánh đèn và nước mỗi ngày, chúng có cơ hội lên. Hoặc không.
Vì thế tác phẩm không có một hình cố định. Khay này xanh trước, khay kia vẫn nâu. Một góc mọc dày, một góc trơ. Mỗi khay kể một chút về nơi đất của nó được lấy lên, về những gì từng sống ở đó mà không ai ghi lại.
Tờ The Telegraph gọi nó là một thành phố cỏ dại sống. Cách gọi ấy trúng một điều: thứ mọc lên ở đây là thứ thành phố vẫn nhổ đi.
Một bãi đất trống trong nhà
Bãi đất trống ở thành phố thường bị xem là chỗ chưa được dùng, chờ ai đó xây lên. Cruzvillegas lật lại cách nhìn ấy. Bãi đất trống là nơi mọi thứ còn có thể xảy ra. Nó chưa bị định nghĩa. Tate đọc tác phẩm qua những chữ như thiên nhiên đô thị, ngẫu nhiên, biến đổi, và hy vọng.
Đèn trong Empty Lot làm việc của mặt trời trong một căn phòng không có trời. Một tác phẩm khác từng làm điều gần giống thế trong cùng sảnh: The weather project của Olafur Eliasson, một mặt trời nhân tạo cho người đứng dưới. Ở Eliasson, người xem là thứ được sưởi ấm. Ở Cruzvillegas, đó là đất.
Người đi xem Empty Lot một lần chỉ thấy một khoảnh khắc. Người quay lại vài lần mới thấy tác phẩm thật: sự khác nhau giữa các lần. Tác phẩm không nằm trong một khay nào, mà nằm trong khoảng thời gian giữa hai lần nhìn.
A field on scaffolding
On 13 October 2015 the Turbine Hall at Tate Modern opened a work that looked like a building site. A large scaffolding frame stood in the hall. Inside it were materials discarded from construction sites across London. On top was a broad platform covered with triangular wooden planters, laid out in an almost geometric pattern.
Each planter held soil, taken from parks and green spaces all over London, including sites in Peckham, Haringey and Westminster. Each was a small piece of a particular place, carrying its history.
Lamps shone on the planters. The soil was watered regularly. No one sowed seeds, no one planted anything. The work was called Empty Lot and ran until 3 April 2016.
It was the first Hyundai Commission for the Turbine Hall. Tate describes it as a sculpture designed to change unpredictably from week to week.
Autoconstrucción
Abraham Cruzvillegas is a Mexican artist born in 1968. He calls his method autoconstrucción, roughly self construction. The word comes from where he grew up: Ajusco, on the outskirts of Mexico City, where he still lives and works.
According to Tate, in the 1960s many people moved from the countryside toward the city. They formed their own communities and makeshift homes from whatever materials they could afford, on volcanic land thought uninhabitable. Houses grew by stages, added to and repaired whenever there was money, material or help.
Cruzvillegas carries that logic into art. His works are improvised from mixed materials: wood, plastics, human hair, glass, screws, plants, ceramic, bone, cement, feathers. No complete plan at the start. The structure grows from what is at hand.
In London he did the same. The scaffolding gathered the city's construction waste. The soil came from its parks. A self built structure, made of the leftovers and forgotten parts of the very place it stood.
No seeds
The most important decision in Empty Lot was something not done. No seeds. A gardener decides in advance what to plant, where, how much. Cruzvillegas skipped that step.
But soil is never truly empty. Every handful from a park already holds weed seeds, spores, leftover roots, things carried by wind and birds. Given light and daily water, they have a chance to come up. Or not.
So the work had no fixed form. One planter turned green first, another stayed brown. One corner grew thick, another bare. Each planter told a little about where its soil came from, about what had lived there unrecorded.
The Telegraph called it a living city of weeds. The phrase catches something: what grew here is what the city usually pulls out.
An empty lot indoors
An empty lot in a city is usually seen as unused land waiting to be built on. Cruzvillegas turns that around. An empty lot is where anything might still happen. It has not been defined yet. Tate reads the work through ideas of urban nature, chance, transformation and hope.
The lamps in Empty Lot did the sun's work in a room without sky. Another work once did something similar in the same hall: Olafur Eliasson's The weather project, an artificial sun for people to stand beneath. With Eliasson, visitors were the ones warmed. With Cruzvillegas, it was the soil.
Seeing Empty Lot once shows a single moment. Returning a few times shows the real work: the difference between visits. It lies in no single planter, but in the time between two looks.
Contemporary Art