Essays · Olfactory Art
agustine zegers. A toxin threatens, but it also beckons.
Thứ đe doạ ta cũng là thứ ta muốn chạm vào.
What threatens us is also what we reach for.
Một triển lãm vừa để nhìn vừa để ngửi
Từ ngày 23 tháng 9 đến 13 tháng 12 năm 2025, Gallery 400 thuộc University of Illinois Chicago trưng bày A toxin threatens, but it also beckons. Tên triển lãm có nghĩa: một độc tố đe doạ, nhưng nó cũng vẫy gọi. Giám tuyển là Denny Mwaura và Lorelei Stewart.
Tác giả là agustine zegers, nghệ sĩ người Chile sống ở Chicago. Tên nghệ sĩ được viết bằng chữ thường. zegers làm nghệ thuật khứu giác, đồng thời nghiên cứu một lĩnh vực có tên chính trị sinh học của không khí, có thể hiểu là câu hỏi về cách bầu không khí quanh ta bị định hình bởi quyền lực, công nghiệp và những quyết định về việc ai phải hít thở thứ gì.
Triển lãm có hai lớp. Một lớp để nhìn: những mảnh polymer, những vũng nhựa, những vật nhặt được. Một lớp để ngửi: một mùi được làm ra để gợi mùi nồng của việc khai thác dầu mỏ giữa một vùng đất.
Hai lớp ấy cùng nói về một chất liệu. Nhựa, thứ có mặt khắp nơi trong đời sống, và gần như không ai còn để ý đến nó.
Những vật trong phòng
Inter.densidad, làm năm 2025, là những mảnh polymer có chứa vi nhựa. Poli.etilena, cũng năm 2025, là một tác phẩm làm từ polyethylene, loại nhựa phổ biến nhất trong túi, màng bọc và chai lọ.
Trên kính cửa sổ của phòng trưng bày, zegers để những vũng polymer có vi nhựa bên trong. Ánh sáng đi qua chúng như đi qua một lớp da mỏng, hay một lớp dầu loang trên mặt nước.
Và có những nắp chai nhựa nhặt được, được đổ đầy mùi. Đây có lẽ là vật gọn nhất của triển lãm. Một thứ ta vặn mở rồi vứt đi hàng ngày, giờ trở thành một cái chén nhỏ chứa mùi. Muốn biết nó chứa gì, người xem phải cúi xuống, đưa mũi lại gần một mẩu rác.
Cử chỉ ấy làm người xem khó chịu một cách có chủ ý. Ta quen coi nắp chai là thứ không đáng nhìn. Ở đây, nó đòi được ngửi.
Độc tố và khoái cảm
Tên triển lãm chứa một mâu thuẫn. Độc tố thì đáng sợ. Nhưng nhựa cũng hấp dẫn: nó nhẹ, tiện, sáng bóng, rẻ. Nó làm đời sống dễ dàng hơn. Ta biết nó có hại, và ta vẫn với lấy nó.
zegers gọi đúng tên cảm giác ấy: vừa ham muốn vừa ghê sợ trước polymer. Triển lãm không giảng đạo đức. Nó đặt người xem vào đúng chỗ mâu thuẫn, nơi thứ đe doạ ta và thứ làm ta dễ chịu là một.
Mùi làm mâu thuẫn ấy rõ hơn hình ảnh. Một mùi nồng của dầu mỏ có thể khiến người ta nhăn mặt, nhưng cũng có thể gợi một thứ quen thuộc: trạm xăng, đường nhựa mới trải, xe cộ. Ta vừa lùi lại vừa nhận ra mình đã sống cùng nó từ lâu.
Một chủ đề gần với ý này cũng xuất hiện ở Maki Ueda, khi bà làm việc với mùi khiến sinh vật biển ăn nhầm vi nhựa, trong That Microplastics Smell Delicious!. Hai nghệ sĩ, hai cách, cùng một câu hỏi về thứ nhựa để lại trong không khí và trong nước.
Cơ thể xốp
Một ý trung tâm của triển lãm là sự xốp của cơ thể. Da, phổi, máu không phải bức tường. Chúng thấm những gì môi trường mang đến. Vi nhựa đi vào cơ thể qua thức ăn, nước uống, không khí.
Gallery 400 mô tả triển lãm như một suy nghĩ về những sự xuyên thấu giữa các cơ thể mà mọi cư dân của Trái Đất cùng chia sẻ, trong thời kỳ sinh thái đang sụp đổ. Không ai đứng ngoài. Thứ đi vào cơ thể người này cũng đi vào cơ thể người khác, vào động vật, vào đất.
Mùi là cách hợp lý nhất để nói điều đó. Ngửi một mùi nghĩa là để một phần của vật đi vào trong mình. Mỗi hơi thở là một lần thấm. Triển lãm của zegers biến hành động bình thường ấy thành một điều người xem phải để ý: ta đang hít vào cái gì, và ai đã quyết định điều đó.
An exhibition to see and to smell
From 23 September to 13 December 2025, Gallery 400 at the University of Illinois Chicago showed A toxin threatens, but it also beckons. It was curated by Denny Mwaura and Lorelei Stewart.
The artist is agustine zegers, a Chilean artist based in Chicago, whose name is written in lower case. zegers makes olfactory art and also studies a field called atmospheric biopolitics, which can be understood as asking how the air around us is shaped by power, industry and decisions about who must breathe what.
The exhibition has two layers. One to see: polymer fragments, plastic puddles, found objects. One to smell: a scent made to recall the intense smell of oil extraction in a landscape.
Both layers speak of one material. Plastic, present everywhere in daily life, and almost no longer noticed.
The objects in the room
Inter.densidad, made in 2025, consists of polymer fragments containing microplastics. Poli.etilena, also 2025, is made from polyethylene, the most common plastic in bags, film and bottles.
On the gallery's windowpanes, zegers placed puddles of polymer with microplastics inside. Light passes through them as through thin skin, or an oil slick on water.
And there are found plastic bottle caps, filled with scent. Perhaps the most compact object in the show. Something we twist off and throw away each day becomes a small cup of smell. To know what it holds, the visitor must bend down and bring their nose close to a piece of rubbish.
The gesture is deliberately uncomfortable. We are used to seeing a bottle cap as unworthy of a look. Here it demands to be smelled.
Toxin and pleasure
The title holds a contradiction. A toxin is frightening. But plastic is also attractive: light, convenient, glossy, cheap. It makes life easier. We know it does harm, and we still reach for it.
zegers names that feeling precisely: desire and disgust before polymers at once. The show does not preach. It places the visitor exactly in the contradiction, where what threatens us and what comforts us are the same thing.
Smell makes the contradiction clearer than images do. A heavy smell of petroleum can make people wince, but it can also recall something familiar: a petrol station, fresh asphalt, traffic. We step back and realise we have lived with it for a long time.
A related theme appears in the work of Maki Ueda, who works with the smell that leads sea creatures to eat microplastics, in That Microplastics Smell Delicious!. Two artists, two methods, one question about what plastic leaves in the air and the water.
The porous body
A central idea of the show is the porosity of the body. Skin, lungs and blood are not walls. They absorb what the surroundings bring. Microplastics enter the body through food, water, air.
Gallery 400 describes the show as reflecting on the transcorporealities we share as inhabitants of Earth, in a time of ecological collapse. No one stands outside. What enters one body enters another, and animals, and soil.
Smell is the fitting way to say this. To smell something is to let part of an object enter you. Each breath is an absorption. zegers turns that ordinary act into something visitors must notice: what are we breathing in, and who decided it?
Olfactory Art