Essays · Contemporary Art
Christian Boltanski. Les Archives du Cœur.
Mỗi nhịp tim là một bằng chứng rằng ai đó đã ở đây.
Each heartbeat is proof that someone was here.
Benesse Art Site Naoshima · Benesse Art Site Naoshima
Một căn nhà nhỏ ở Karato
Ở Karato, một góc của đảo Teshima trong biển nội địa Seto, có một căn nhà thấp gần mép nước. Bên trong không có tranh. Không có tượng. Chỉ có những bản ghi âm nhịp tim người.
Đó là Les Archives du Cœur, tức Kho lưu trữ trái tim, của nghệ sĩ Pháp Christian Boltanski. Ông bắt đầu ghi nhịp tim từ năm 2008. Năm 2010, căn nhà trên đảo mở cửa để chứa và cho nghe những bản ghi ấy.
Việc thu thập không dừng ở Teshima. Nhịp tim được ghi ở nhiều nơi khác nhau trên thế giới, rồi gửi về đây. Người ở một thủ đô lớn, người ở một thị trấn mà khách đến đảo có thể chưa bao giờ nghe tên. Tất cả nằm chung một kho, không xếp theo quốc gia, không xếp theo tuổi.
Theo Benesse Art Site, tác phẩm là một bằng chứng cho sự tồn tại của những người được ghi âm. Không phải chân dung, không phải tiểu sử. Chỉ là bằng chứng rằng họ đã có mặt.
Ba căn phòng
Căn nhà chia làm ba phần. Heart Room là căn phòng có sắp đặt của Boltanski, nơi người ta bước vào và nghe. Recording Room là nơi khách tự ghi nhịp tim của mình. Listening Room là nơi có máy tính, để tìm và nghe lại những bản ghi đã lưu.
Ở Recording Room, người đến có thể ghi nhịp tim, kèm một lời nhắn riêng. Họ trả một khoản phí đăng ký và nhận về một đĩa CD cùng một tập sách nhỏ làm kỷ niệm. Bản ghi của họ ở lại trong kho.
Ở Listening Room, khách có thể tìm một cái tên. Có người tìm nhịp tim của chính mình, ghi từ nhiều năm trước. Có người tìm nhịp tim của một người thân. Có người chọn ngẫu nhiên, nghe tim của một người lạ đập trong tai nghe.
Ba phòng, ba động tác: nghe, để lại, tìm lại. Tác phẩm không hoàn chỉnh nếu thiếu người đến.
Kho lưu trữ của những người vắng mặt
Boltanski làm việc cả đời với ký ức và sự mất mát. Ông dùng ảnh cũ của người không tên, quần áo đã qua sử dụng, những hộp thiếc xếp chồng như hồ sơ. Ông thích những thứ gợi đến một người mà không cho biết người đó là ai, như trong The Reserve of Dead Swiss.
Les Archives du Cœur tiếp nối cách làm đó, nhưng với một chất liệu khác. Ảnh có thể phai. Quần áo có thể rách. Một bản ghi âm nhịp tim thì giữ được nguyên nhịp, nguyên tốc độ, nguyên những lần hụt nhịp nhỏ của một cơ thể tại một thời điểm.
Nhịp tim cũng là thứ rất khó nhận ra. Nghe một đoạn, ta không đoán được đó là tim đàn ông hay đàn bà, người già hay người trẻ. Sự riêng tư được giữ nguyên. Kho lưu trữ vì thế vừa rất cá nhân vừa hoàn toàn ẩn danh.
Một kho lưu trữ thông thường giữ giấy tờ để chứng minh điều gì đó: một hợp đồng, một khai sinh, một bản án. Kho của Boltanski không chứng minh gì ngoài sự sống. Nó không hỏi người ta đã làm gì. Nó chỉ ghi lại rằng tim họ đã đập, vào một ngày nào đó, trong một căn phòng nhỏ.
Vì sao phải đến tận đảo
Boltanski chọn đặt kho ở một hòn đảo nhỏ, xa thành phố. Muốn nghe, người ta phải đi tàu, đi bộ hoặc đạp xe dọc bờ biển. Chuyến đi ấy là một phần của tác phẩm. Nó giống một cuộc hành hương nhỏ.
Cách đặt ở nơi xa cũng thay đổi cách nghe. Trong một bảo tàng giữa thành phố, tiếng tim đập có thể lẫn vào tiếng người, tiếng xe. Ở Teshima, xung quanh là biển và gió. Tiếng tim nổi lên rõ hơn.
Boltanski mất năm 2021. Kho lưu trữ vẫn tiếp tục nhận những nhịp tim mới. Tác phẩm không kết thúc cùng người làm ra nó. Nó lớn lên theo từng người ghé qua.
A small house in Karato
In Karato, a corner of Teshima island in the Seto Inland Sea, a low house stands near the water's edge. Inside there are no paintings, no sculptures. Only recordings of human heartbeats.
This is Les Archives du Cœur, the Heart Archive, by the French artist Christian Boltanski. He began recording heartbeats in 2008. In 2010 the house on the island opened to hold them and let people listen.
The collecting did not stay on Teshima. Heartbeats were recorded in many places around the world and sent here. Someone in a large capital, someone in a town the island's visitors may never have heard of. All in one archive, not sorted by country, not sorted by age.
Benesse Art Site describes the work as a testament to the existence of the people recorded. Not a portrait, not a biography. Only proof that they were present.
Three rooms
The house has three parts. The Heart Room holds an installation by Boltanski, where one enters and listens. The Recording Room is where visitors record their own heartbeat. The Listening Room has computers for searching and replaying the stored recordings.
In the Recording Room, a visitor can record a heartbeat with a personal message. They pay a registration fee and take home a CD and a small booklet. Their recording stays in the archive.
In the Listening Room, visitors can search for a name. Some look for their own heartbeat, recorded years earlier. Some look for someone close to them. Some choose at random and hear a stranger's heart beating in their headphones.
Three rooms, three gestures: listen, leave, find again. The work is incomplete without people coming.
An archive of the absent
Boltanski worked all his life with memory and loss. He used old photographs of nameless people, worn clothing, tin boxes stacked like files. He was drawn to things that point to a person without saying who, as in The Reserve of Dead Swiss.
Les Archives du Cœur continues that method with another material. Photographs fade. Clothes tear. A recording of a heartbeat keeps the exact rhythm, the speed, the small skips of one body at one moment.
A heartbeat is also hard to identify. Hearing a few seconds, one cannot tell whether it belongs to a man or a woman, someone old or young. Privacy stays intact. The archive is at once deeply personal and entirely anonymous.
An ordinary archive keeps papers to prove something: a contract, a birth, a verdict. Boltanski's archive proves nothing but life. It does not ask what people did. It only records that their heart beat, on a certain day, in a small room.
Why go all the way to an island
Boltanski chose to place the archive on a small island far from the city. To listen, one has to take a boat, then walk or cycle along the coast. That journey is part of the work, a small pilgrimage.
The distance also changes the listening. In a city museum a heartbeat might blur into voices and traffic. On Teshima the surroundings are sea and wind. The heartbeat stands out.
Boltanski died in 2021. The archive keeps receiving new heartbeats. The work did not end with its maker. It grows with each person who passes through.
Contemporary Art