Essays · Contemporary Art
Cornelia Parker. Cold Dark Matter: An Exploded View.
Một vụ nổ cũng có thể được giữ lại.
Even an explosion can be kept.
Tate · Tate
Một nhà kho và những thứ không nỡ bỏ
Năm 1991, Cornelia Parker đặt một công ty ở Suffolk đóng cho bà một nhà kho vườn. Bà yêu cầu một nhà kho điển hình, 8 x 12 feet, có cửa sổ. Theo Tate, nó được ghép từ gỗ của nhiều nhà kho cũ khác nhau.
Trước đó bà đã đi khắp các khu vườn chia lô tìm một nhà kho có sẵn. Nhưng nhà kho nào cũng mang câu chuyện riêng của chủ nó. Cho nổ nhà kho của một người cụ thể thì tác phẩm sẽ thành chuyện đời của người ấy. Bà cần một nhà kho của tất cả mọi người, nên phải đóng mới.
Rồi bà lấp đầy nó. Dụng cụ, đồ chơi trẻ con, sách, những món đồ lặt vặt. Một số là của chính bà. Phần lớn được gom trong ba tháng, xin từ bạn bè hoặc mua ở các chợ đồ cũ bán từ cốp xe. Với Parker, nhà kho giống gác mái: nơi người ta cất những thứ không vứt được. Đồ chơi, dụng cụ, quần áo đã chật, đĩa nhạc.
Quân đội Anh và một vụ nổ
Parker liên hệ với quân đội Anh để nhờ giúp. Bà ngạc nhiên vì họ đồng ý rất nhanh. Bà được mời đến trường đạn dược của quân đội, xem họ trình diễn nhiều loại thuốc nổ bằng cách cho nổ một cái bàn, một chiếc xe hơi.
Bà chọn thuốc nổ dẻo, vì nó cho ra một vụ nổ đúng nghĩa nhất: đồ vật chỉ đơn giản là bị thổi tung, không có pháo hoa hay hiệu ứng. Nhà kho và mọi thứ bên trong bị cho nổ.
Sau đó, những mảnh gỗ và đồ vật văng ra, cong queo và đen xém, được gom lại cẩn thận. Có những món không bao giờ tìm thấy, vì văng quá xa hoặc tan hẳn. Parker kể rằng khi thấy chúng bày trên sàn phòng trưng bày, bà có cảm giác như đang đứng trong nhà xác. Quá nhiều cái chết.
Trước đó, bà đã làm những cái chết kiểu hoạt hình tương tự với đồ vật: cho xe lu cán dẹp đồ bạc, để tàu hoả chạy qua những đồng xu. Vụ nổ là bước tiếp theo.
Treo lên quanh một bóng đèn
Parker quyết định không để các mảnh vỡ nằm dưới đất. Bà treo chúng lên bằng dây trong suốt, từng món một, như thể chúng đang bay ra từ tâm vụ nổ. Ở chính giữa là một bóng đèn duy nhất.
Khi các vật được treo lên, chúng mất đi vẻ chết chóc. Theo lời Parker mà Tate ghi lại, chúng như được sống lại, lơ lửng giữa hai trạng thái. Ánh đèn ở tâm hắt bóng khổng lồ lên các bức tường, khiến nhà kho như đang nổ thêm một lần nữa, hoặc như đang ghép lại.
Người xem có thể đi vòng quanh, nhìn xuyên qua tác phẩm, phát hiện từng món. Khoảng trống giữa các mảnh cũng là một phần của tác phẩm. Parker từng nói bà chưa bao giờ làm một tác phẩm điêu khắc đặc. Bà quan tâm tới không gian bên trong và quanh khối vật, tới bầu không khí.
Một nguồn sáng duy nhất có thể đổi hẳn một căn phòng, điều mà Olafur Eliasson về sau cũng làm với một mặt trời nhân tạo ở Tate Modern. Ở Parker, ánh sáng không làm ấm. Nó làm cho những gì đã vỡ hiện ra lớn hơn trên tường.
Vật chất tối và nguội
Tên tác phẩm mượn từ vật lý thiên văn. Parker giải thích vật chất tối và nguội là phần vật chất trong vũ trụ mà ta không nhìn thấy, không đo được. Ta biết nó có đó nhưng không thể định lượng.
Cái tên đặt một nhà kho vườn, thứ rất nhỏ và rất đời thường của đời sống Anh, cạnh những sự kiện của vũ trụ. Một vụ nổ trong vườn và vụ nổ lớn ban đầu. Những món đồ cũ và những vì sao.
Tác phẩm được nhóm Patrons of New Art tặng cho Tate thông qua Tate Gallery Foundation năm 1995. Nó là một trong những tác phẩm quen thuộc nhất của Parker, và được đưa trở lại trong triển lãm lớn của bà tại Tate Britain.
Đứng trong phòng, người ta không thấy vụ nổ. Vụ nổ đã qua từ lâu. Người ta thấy cái sau đó: một khoảng lặng được giữ nguyên, những mảnh vỡ không chịu rơi, và những cái bóng lớn hơn vật.
A shed and the things you cannot throw away
In 1991 Cornelia Parker asked a company in Suffolk to build her a garden shed. She wanted an archetypal one, 8 by 12 feet, with windows. According to Tate, it was assembled from wood taken from various old sheds.
She had first gone round allotments looking for an existing shed. But each carried its owner's story. Blowing up a particular person's shed would make the work about that person's life. She needed everyone's shed, so it had to be built new.
Then she filled it. Tools, children's toys, books, odds and ends. Some were her own. Most were gathered over three months, from friends or car boot sales. For Parker a shed is like an attic: the place where things you cannot quite throw away collect. Toys, tools, outgrown clothes, records.
The British Army and an explosion
Parker asked the British Army for help. To her surprise they agreed readily. She was invited to the Army School of Ammunition and watched demonstrations of different explosives, used on a table and a car.
She chose plastic explosive, because it gave the most archetypal explosion: things simply blown apart, with no pyrotechnics or special effects. The shed and everything in it was blown up.
Afterwards the scattered wood and objects, twisted and blackened, were carefully collected. Some were never found, thrown too far or destroyed. Parker has said that seeing them laid out on the gallery floor felt like a morgue. Too much about death.
She had staged similar cartoon deaths before: silverware flattened by a steamroller, coins run over by a train. The explosion was the next step.
Hung around a light bulb
Parker decided not to leave the fragments on the floor. She hung them on transparent wire, one by one, as if flying out from the centre of the blast. At the very centre is a single light bulb.
Once suspended, the objects lost their air of death. In Parker's words recorded by Tate, they seemed reanimated, in limbo. The central light throws huge shadows on the walls, so the shed seems to explode again, or to come back together.
Viewers can walk around and look through the work, finding each piece. The spaces between fragments are part of it. Parker has said she has never made a solid sculpture. She cares about the space within and around the mass, about atmosphere.
A single light source can transform a room, as Olafur Eliasson later showed with an artificial sun at Tate Modern. In Parker's work the light does not warm. It makes what has broken appear larger on the wall.
Cold dark matter
The title comes from astrophysics. Parker explains that cold dark matter is the material in the universe we cannot see or measure. We know it is there but cannot quantify it.
The name puts a garden shed, something small and ordinary in British life, beside cosmic events. An explosion in a garden and the Big Bang. Old belongings and stars.
The work was presented to Tate by the Patrons of New Art through the Tate Gallery Foundation in 1995. It is one of Parker's best known pieces and returned in her major exhibition at Tate Britain.
Standing in the room, you do not see the explosion. That was long ago. You see what came after: a silence held in place, fragments that refuse to fall, shadows larger than the things that cast them.
Contemporary Art