Essays · Photography
Liz Deschenes. Gallery 7.
Tấm ảnh này thay đổi theo người đứng trước nó.
This picture changes with whoever stands before it.
Aperture · Aperture
Ảnh làm từ bóng đêm
Liz Deschenes là nghệ sĩ sống ở New York. Bà làm nhiếp ảnh, nhưng hiếm khi dùng máy ảnh. Phần lớn tác phẩm của bà là photogram, loại ảnh tạo ra bằng cách để ánh sáng chạm trực tiếp lên giấy nhạy sáng.
Cách Deschenes làm photogram khác với truyền thống. Bà không đặt vật lên giấy trong phòng tối. Bà mang những tờ giấy ảnh ra ngoài và để chúng nằm dưới ánh sáng mờ của ban đêm. Sau đó, giấy được xử lý bằng dung dịch nhuộm bạc. Bề mặt trở thành một lớp bạc óng, gần giống gương, nhưng không hoàn hảo như gương.
Kết quả phụ thuộc vào những thứ bà không kiểm soát: nhiệt độ, độ ẩm, lượng ánh sáng của đêm hôm ấy. Mỗi tấm vì vậy là bản ghi của một đêm cụ thể. Không có hình nào được chụp. Chỉ có điều kiện của không khí được giữ lại trên giấy.
Một căn phòng được mở ra
Từ ngày 22 tháng 11 năm 2014 đến ngày 22 tháng 11 năm 2015, Walker Art Center ở Minneapolis giao cho Deschenes một phòng trưng bày trên tầng bảy trong suốt một năm. Căn phòng này khi bảo tàng mở năm 1971 có tên Gallery 7. Deschenes lấy lại cái tên cũ đó làm tên triển lãm.
Việc đầu tiên bà làm là gỡ bỏ những vách tạm mà bảo tàng đã dựng thêm qua nhiều năm. Những cửa sổ hướng đông lộ ra. Ánh sáng tự nhiên vào phòng lần nữa.
Rồi bà đặt vào đó những tấm panel hình chữ nhật đứng tự do. Một số là photogram bạc. Một số là thử nghiệm mới: in màu kỹ thuật số lên nền acrylic, bằng nhiều sắc xanh đơn sắc khác nhau. Các tấm đứng ở những vị trí làm thay đổi đường đi trong phòng. Người xem phải vòng qua, đi chậm lại, đổi hướng.
Tỉ lệ của các tấm được lấy từ tỉ lệ của một tấm thẻ ghi chú. Đây là một lời nhắc đến triển lãm c. 7,500 do Lucy Lippard tổ chức năm 1973, gồm nghệ thuật ý niệm của các nghệ sĩ nữ, từng được trưng bày ở chính Walker. Trong triển lãm ấy, thẻ ghi chú là một phần của cách làm.
Ảnh như một vật trong phòng
Đứng giữa Gallery 7, người xem không nhìn vào một tấm ảnh treo trên tường. Họ đi giữa những vật. Các tấm bạc lúc hấp thụ ánh sáng, lúc phản chiếu nó. Trên bề mặt, người xem thấy bóng mình mờ mờ, thấy cửa sổ, thấy người khác đi ngang. Buổi sáng, ánh nắng từ hướng đông làm phòng khác hẳn so với buổi chiều.
Tác phẩm vì vậy không bao giờ trông giống nhau hai lần. Nó phụ thuộc vào ánh sáng lướt qua bề mặt, vào vị trí người đứng, vào mùa. Một năm trưng bày là một năm thay đổi liên tục.
Một năm cũng đủ để chính những tấm bạc thay đổi. Photogram nhuộm bạc là bề mặt nhạy, không hoàn toàn trơ trước ánh sáng và không khí. Người đến xem vào tháng đầu và người đến vào tháng cuối có thể không thấy cùng một tác phẩm.
Deschenes đặt ra một câu hỏi mà nhiều người làm ảnh bỏ qua: điều kiện trưng bày có phải là một phần của tấm ảnh không? Với bà, câu trả lời là có. Tấm ảnh không kết thúc khi được in. Nó tiếp tục sống trong căn phòng nơi nó đứng.
Thomas Ruff, trong Photograms, cũng làm photogram, nhưng trong một phòng tối ảo nơi mọi thứ được tính toán. Deschenes đi hướng ngược lại. Bà trao tác phẩm cho những thứ không tính toán được: đêm, độ ẩm, cửa sổ, và bước chân người xem.
Pictures made from night
Liz Deschenes is a New York based artist. She works in photography but rarely uses a camera. Much of her work is photograms, pictures made by letting light touch light sensitive paper directly.
Her method differs from tradition. She does not lay objects on paper in a darkroom. She takes sheets of photographic paper outside and leaves them under the dim ambient light of night. The paper is then treated with silver toner. The surface becomes a silvery sheen, close to a mirror but never as perfect.
The result depends on things she cannot control: temperature, humidity, how much light that night held. Each sheet is a record of one particular night. No image is taken. Only the condition of the air is kept on paper.
A room opened up
From 22 November 2014 to 22 November 2015, the Walker Art Center in Minneapolis gave Deschenes a seventh floor gallery for a full year. When the museum opened in 1971 the room was called Gallery 7. Deschenes took back that old name as the title.
Her first move was to remove the temporary walls added over the years. The east facing windows reappeared. Daylight entered the room again.
Then she placed free standing rectangular panels in the space. Some were silver photograms. Some were a new experiment: digital pigment prints on acrylic in several monochrome blues. The panels stood where they changed the way through the room. Visitors had to walk around, slow down, turn.
The proportions of the panels came from an index card. It was a nod to c. 7,500, Lucy Lippard's 1973 exhibition of conceptual art by women, which had been shown at the Walker itself, and in which index cards played a part.
The photograph as an object in a room
In Gallery 7, viewers do not look at a picture on a wall. They move among objects. The silver panels alternately absorb and reflect light. In their surfaces viewers see their own faint shape, the windows, others passing. Morning sun from the east makes the room quite different from the afternoon.
So the work never looks the same twice. It depends on light sliding across surfaces, on where people stand, on the season. A year on view is a year of constant change.
A year is long enough for the surfaces themselves to shift. A silver toned photogram is a sensitive surface, not entirely inert to light and air. A visitor in the first month and one in the last may not have seen the same work.
Deschenes raises a question many photographers ignore: are the conditions of display part of the picture? For her, yes. A photograph does not end when it is printed. It goes on living in the room where it stands.
Thomas Ruff, in Photograms, also makes photograms, but in a virtual darkroom where everything is calculated. Deschenes goes the other way. She hands the work to what cannot be calculated: night, humidity, windows, and the footsteps of those who look.
Photography