Essays · Fashion as Design
Burberry. The Burberry Trench: Crafting an Icon.
Một chiếc áo làm ra để chịu thời tiết.
A coat made to stand the weather.
© Burberry · Victoria and Albert Museum (V&A)
Một phòng nhỏ ở South Kensington
The Burberry Trench: Crafting an Icon là một trưng bày gọn trong Prince Consort Gallery của V&A South Kensington, London. Vào cửa tự do, không cần đặt trước. Trưng bày kéo dài đến ngày 3 tháng 1 năm 2027.
Bảo tàng giới thiệu nó như một lịch sử ngắn của chiếc áo trench Burberry: từ áo khoác thực dụng và quân phục đến một biểu tượng thời trang được cả thế giới nhận ra, gắn với thiết kế Anh đương đại.
Chữ ngắn ở đây quan trọng. Đây không phải một triển lãm lớn nhiều phòng. Nó là một tủ kính, một dãy vật, một câu chuyện kể nhanh. Chính sự gọn ấy hợp với chiếc áo: một dáng áo đã ổn định từ lâu, không cần nhiều lời.
Chữ trench trong tiếng Anh nghĩa là chiến hào. Cái tên còn giữ dấu những năm Chiến tranh thế giới thứ nhất, khi sĩ quan mặc loại áo khoác này ở mặt trận phía Tây. Chiếc áo mang tên của nơi nó đã đứng: đất ướt, bùn, mưa kéo dài.
Vải trước, dáng sau
Burberry bắt đầu từ một cửa hàng của Thomas Burberry ở Basingstoke, miền nam nước Anh, giữa thế kỷ 19. Điều làm nên tên tuổi của hãng không phải một dáng áo, mà một loại vải: gabardine, vải dệt chặt, chịu mưa gió mà vẫn thoáng, do Thomas Burberry phát triển cuối thế kỷ 19.
Cái áo đến sau cái vải. Áo khoác gabardine được mặc để đi săn, đi câu, đi bộ đường dài, và để đi xa hơn nữa. Khi chiến tranh đến, loại vải ấy đi vào quân phục. Những chi tiết của áo trench đều có lý do thực tế: cổ bẻ để dựng lên khi gió lạnh, đai thắt để giữ áo sát thân, cầu vai, hàng khuy đôi.
Kho sưu tập của V&A giữ nhiều vật của Burberry qua các thời kỳ, cho thấy chiếc áo sống lâu thế nào. Có một cuốn sổ mẫu của Burberry làm ở London khoảng năm 1908 đến 1910. Có một bộ đồ trượt tuyết khoảng năm 1929. Có những chiếc áo đi mưa từ đầu thập niên 1970 và năm 1988. Có một chiếc trench năm 2014 do Christopher Bailey thiết kế.
Đi qua từng vật, người ta thấy một điều: dáng áo gần như giữ nguyên. Thứ thay đổi là vải, màu, cách cắt ở vai, độ dài vạt.
Những chiếc trench không giống trench
Trưng bày ở Prince Consort Gallery không chỉ đặt những chiếc áo cổ điển. Nó đặt cạnh nhau những lúc chiếc áo bị hỏi lại.
Có một cuốn catalogue áo nữ khoảng năm 1937 đến 1944, trong đó trench đã là một món quen trong tủ đồ phụ nữ. Có một chiếc áo khoác đi xe của Hardy Amies năm 1979, gắn nhãn riêng. Có chiếc trench nam bằng lụa ánh kim hồng, mùa xuân hè 2013. Có chiếc trench nam thêu gương nhỏ, mùa thu đông 2015. Có chiếc trench nữ in hoạ tiết baroque màu tím, gắn tua, mùa đông 2025. Và một chiếc mũ len đan hình con vịt cho nam, mùa đông 2023.
Chiếc mũ con vịt có lẽ là vật lạc nhất trong dãy. Nhưng nó cũng nói điều gì đó về thời tiết Anh: một con vịt không sợ mưa.
Những chiếc trench hồng ánh kim hay thêu gương không còn chống được bùn chiến hào. Chúng giữ lại dáng áo, còn chức năng thì đã đổi. Áo không còn để che người khỏi mưa. Nó để người khác nhận ra một hình dạng quen.
Khi một hình dạng trở thành biểu tượng
Chữ icon trong tên trưng bày dễ khiến người ta nghĩ đến quảng cáo. Nhưng nhìn kỹ, câu chuyện ở đây là chuyện của một hình dạng đủ rõ để sống sót qua mọi biến tấu.
Một chiếc áo trench có thể bằng lụa, bằng len, in hoa, đính gương. Người xem vẫn gọi được tên nó. Cổ bẻ, đai, hàng khuy. Vài đường nét ấy đủ.
Đó là điều các nhà thiết kế thường tìm mà hiếm khi có: một hình dạng mà người ta nhớ bằng thân thể, không cần nhìn nhãn. Chiếc trench có được điều ấy vì nó đã được mặc qua rất nhiều cơn mưa thật trước khi được mặc lên sàn diễn.
Nếu muốn đọc thêm về cách V&A nhìn lại quần áo nam giới qua nhiều thế kỷ, Penta đã viết về Fashioning Masculinities. Chiếc trench, vốn là áo của sĩ quan, cũng là một phần của câu chuyện ấy.
A small room in South Kensington
The Burberry Trench: Crafting an Icon is a compact display in the Prince Consort Gallery at V&A South Kensington, London. Entry is free, with no booking. It runs until 3 January 2027.
The museum presents it as a short history of the Burberry trench: from practical outerwear and military dress to a fashion symbol recognised worldwide, rooted in contemporary British design.
The word short matters. This is not a large exhibition over many rooms. It is a case, a row of objects, a story told quickly. That brevity suits the coat: a shape settled long ago that needs few words.
Trench means a dug ditch. The name still holds the years of the First World War, when officers wore this kind of coat on the Western Front. The garment carries the name of the place it stood in: wet ground, mud, rain that did not stop.
Cloth first, shape later
Burberry began with Thomas Burberry's shop in Basingstoke, in the south of England, in the mid nineteenth century. What made the name was not a shape but a cloth: gabardine, tightly woven, resistant to rain and wind yet breathable, developed by Thomas Burberry in the late nineteenth century.
The coat came after the cloth. Gabardine coats were worn for hunting, fishing, long walks, and further journeys. When war came, the fabric went into uniform. Every trench detail has a practical reason: a collar to turn up against cold wind, a belt to hold the coat close, shoulder straps, a double row of buttons.
The V&A collection holds Burberry objects across the decades, showing how long the coat has lived. There is a Burberry pattern book made in London around 1908 to 1910. A ski suit from around 1929. Raincoats from the early 1970s and from 1988. A trench from 2014 designed by Christopher Bailey.
Moving from one to the next, one thing is clear: the shape barely changes. What changes is the cloth, the colour, the cut at the shoulder, the length of the skirt.
Trenches that are not quite trenches
The display does not only show classic coats. It sets side by side the moments when the coat was questioned.
A women's catalogue from around 1937 to 1944, where the trench is already familiar in a woman's wardrobe. A Hardy Amies car coat of 1979 with a personalised label. A men's trench in pink metallic silk, Spring/Summer 2013. A men's trench with mirror embroidery, Autumn/Winter 2015. A women's fringed trench in a purple baroque print, Winter 2025. And a men's knitted duck hat, Winter 2023.
The duck hat may be the odd one out. Yet it says something about English weather: a duck does not fear rain.
The pink metallic and mirrored trenches could no longer stand the mud of a trench. They keep the shape while the function has moved. The coat no longer shields someone from rain. It lets others recognise a familiar form.
When a shape becomes a symbol
The word icon in the title can sound like advertising. Looked at closely, the story is about a shape clear enough to survive every variation.
A trench can be silk, wool, printed, mirrored. Viewers still name it. Collar, belt, buttons. Those few lines are enough.
That is what designers often look for and rarely find: a shape remembered by the body, without a label. The trench has it because it was worn through a great deal of real rain before it was worn on a runway.
For more on how the V&A has looked at men's clothing across centuries, Penta has written about Fashioning Masculinities. The trench, once an officer's coat, belongs to that story too.
Fashion as Design