Essays · Olfactory Art
Sara Siestreem (Hanis Coos). milk and honey.
Một chiếc giỏ được nhìn bằng mũi.
A basket seen with the nose.
Người đan giỏ từ thung lũng Umpqua
Sara Siestreem là nghệ sĩ người Hanis Coos, sống và làm việc ở Oregon, lớn lên ở thung lũng sông Umpqua. Bà học cao học mỹ thuật tại Pratt Institute ở Brooklyn, tốt nghiệp năm 2007, rồi quay về quê.
Việc bà chọn làm sau khi về là dạy đan giỏ theo lối truyền thống cho chính cộng đồng mình: các bộ tộc Coos, Lower Umpqua và Siuslaw. Nghề đan ở đây không phải một kỹ năng trang trí. Nó là cách một cộng đồng giữ tri thức về cây cỏ, về mùa, về nơi lấy vật liệu và cách lấy.
Vì thế, khi giỏ của Siestreem xuất hiện trong một phòng tranh ở New York, chúng mang theo nhiều hơn một hình dáng. Chúng mang theo một con sông, một khu rừng, và những người đang học đan cùng bà.
Siestreem không tách hai phần đời ấy ra. Bà vẽ tranh khổ lớn và bà đan giỏ. Bà đổ khuôn gốm và bà dạy nghề. Triển lãm năm 2024 đặt tất cả vào cùng một phòng.
Triển lãm milk and honey
milk and honey mở tại Cristin Tierney Gallery, New York, từ ngày 6 tháng 9 đến 19 tháng 10 năm 2024. Tên triển lãm viết thường, không hoa.
Trong phòng có tranh và có vật. un-ring bells là một bức tranh rộng khoảng hai mét rưỡi, Siestreem làm kéo dài từ năm 2013 đến 2024, với những hình elip đỏ, ảnh quét vỏ hàu và hình những chiếc đĩa gốm. glass bat là tranh chất liệu hỗn hợp có hình bàn tay và những loài hàu đã tuyệt chủng. 3/15/2020 minion là những chiếc mũ múa bằng gốm đổ khuôn, đính bào ngư đỏ, hạt thuỷ tinh và cúc nhựa.
skyline là bảy chiếc giỏ gốm đổ khuôn xếp thành một hàng. Giỏ bằng gốm thì không có mùi. Chúng giữ hình dáng của giỏ đan, nhưng đã mất sợi, mất cây. Đặt cạnh những chiếc giỏ đan thật, chúng làm rõ điều gì bị mất khi một vật chỉ còn lại phần để nhìn.
Những chiếc giỏ đan từ vỏ tuyết tùng, cỏ ngọt và rễ vân sam thì khác. Theo bài viết của Farren Fei Yuan trên The Brooklyn Rail, chúng toả mùi thoảng của những loài cây vốn được dùng trong nghi lễ xông khói thanh tẩy của người bản địa. Mùi đứng ở đó, lặng lẽ, giữa những bức tranh.
Mắt không phải giác quan duy nhất
Nghệ thuật phương Tây từ lâu đặt thị giác lên trên các giác quan khác. Tranh treo trên tường, tượng đặt trên bệ, người xem không được chạm, không được ngửi. Những truyền thống thẩm mỹ bản địa thì dùng cả tay, mũi, tai và lưỡi. Một chiếc giỏ được đánh giá bằng độ chắc khi cầm, bằng âm thanh khi gõ, bằng mùi của sợi.
Siestreem đưa những chiếc giỏ ấy vào đúng nơi thị giác được ưu tiên nhất. Người xem không được cầm. Nhưng mùi thì không cần xin phép. Nó tự đi ra, và buộc người ta phải dùng một giác quan mà phòng tranh thường bỏ quên.
Còn tên triển lãm, milk and honey, nghe như lời hứa về một vùng đất dư dả. Siestreem đọc nó qua Mythologies của Roland Barthes, nơi sữa là thứ nuôi dưỡng, phục hồi, giữ cho cơ thể đứng vững. Bà dùng hình ảnh ấy cho nghề đan: một việc để nuôi, để sống qua ngày, và để giữ cho cộng đồng còn tiếp tục.
Đây cũng là điểm tác phẩm gặp những thực hành khác dùng mùi của nghi lễ, như khói nhựa copal trong CUEVA DE COPAL của Donna Huanca. Nhưng ở milk and honey, không có gì bị đốt. Mùi đến từ vật liệu còn nguyên, chưa cháy, vẫn đang được dùng.
A weaver from the Umpqua valley
Sara Siestreem is a Hanis Coos artist who lives and works in Oregon and grew up in the Umpqua River valley. She earned an MFA from Pratt Institute in Brooklyn in 2007, then went home.
What she chose to do there was teach traditional basket weaving to her own community: the Coos, Lower Umpqua and Siuslaw peoples. Weaving here is not a decorative skill. It is how a community keeps its knowledge of plants, of seasons, of where materials are gathered and how.
So when Siestreem's baskets appear in a New York gallery, they carry more than a shape. They carry a river, a forest, and the people now learning to weave alongside her.
Siestreem does not separate these two halves of her life. She paints large canvases and she weaves. She slip casts ceramics and she teaches. The 2024 exhibition put all of it in one room.
The exhibition milk and honey
milk and honey ran at Cristin Tierney Gallery, New York, from 6 September to 19 October 2024. The title is written in lower case.
The room held paintings and objects. un-ring bells, an eight foot wide painting made over 2013 to 2024, carries red ellipses, scans of oyster shells and images of ceramic dishes. glass bat is a mixed media painting with hands and extinct oysters. 3/15/2020 minion is a group of slip cast ceramic dance caps set with red abalone, glass beads and plastic buttons.
skyline is seven slip cast ceramic baskets in a row. A ceramic basket has no smell. It keeps the form of weaving but has lost the fibre and the plant. Next to real woven baskets, it shows what is lost when an object keeps only the part meant for the eye.
The baskets of cedar bark, sweetgrass and spruce root are different. As Farren Fei Yuan writes in The Brooklyn Rail, they give off the faint smell of plants used in Indigenous smudging ceremonies. The smell simply stands there, quietly, among the paintings.
The eye is not the only sense
Western art has long placed sight above the other senses. Paintings hang on walls, sculptures stand on plinths, and viewers may not touch or smell. Indigenous aesthetic traditions use the hand, the nose, the ear and the tongue. A basket is judged by how firm it feels, how it sounds when tapped, how its fibre smells.
Siestreem brings these baskets into the place where sight is most privileged. Visitors cannot hold them. But smell does not ask permission. It leaves the object on its own and makes people use a sense the gallery usually forgets.
The title, milk and honey, sounds like the promise of a land of plenty. Siestreem reads it through Roland Barthes's Mythologies, where milk is what nourishes and restores. She gives that image to weaving: a practice of sustenance, of getting by, of keeping a community going.
Here the work meets other practices that use ceremonial smell, such as the copal smoke in Donna Huanca's CUEVA DE COPAL. But in milk and honey nothing is burned. The smell comes from material that is whole, unburnt, still in use.
Olfactory Art