Essays · Olfactory Art
Ernest Daltroff. Khói thuốc trên găng tay.
Khói đi qua, vật giữ lại.
Smoke passes; the object keeps it.
Caron, 1904: một nhà nước hoa nhỏ ở Paris
Caron bắt đầu ở Paris năm 1904. Người lập nhà là Ernest Daltroff. Trang lịch sử của Caron hôm nay mô tả ông là một người rất cởi mở, tò mò không giới hạn, và kể rằng ông đến với nghề làm mùi vì yêu hoa.
Bên cạnh ông là Félicie Wanpouille, người mà nhà Caron nhắc đến như có một trực giác khác thường. Hai người làm việc cùng nhau. Trong câu chuyện của Caron, nhà nước hoa này là thành quả của cả hai.
Những năm đầu, Caron làm cả phấn lẫn nước hoa. Năm 1908 có Pompon Poudre, một loại phấn gạo ướp mùi hoa hồng Bulgaria. Năm 1911, Narcisse Noir, mùi mà nhà gọi là thành công lớn đầu tiên. Năm 1916, giữa Thế chiến thứ nhất, N'Aimez que Moi, mùi hoa hồng và gỗ tuyết tùng.
Đó là một nhà nhỏ, không thuộc một hãng thời trang, không đi kèm một bộ sưu tập quần áo. Nước hoa là việc chính của nó.
Tabac Blond, 1919: thuốc lá và da
Năm 1919, một năm sau khi chiến tranh kết thúc, Caron ra mắt Tabac Blond. Tên nghĩa là thuốc lá vàng, loại thuốc lá sợi sáng màu, nhẹ hơn thuốc lá đen.
Theo nhà Caron, Daltroff làm mùi này để tặng những phụ nữ mới của thời ấy, những người mà tiếng Anh gọi là flapper: tóc ngắn, váy ngắn, và hút thuốc nơi công cộng. Sau chiến tranh, việc một phụ nữ châm thuốc giữa phòng đông người trở thành một dấu hiệu. Nó nói rằng thời trước đã qua.
Caron mô tả Tabac Blond là một hợp âm hai mặt giữa da và hoa cẩm chướng, và gọi nó là mùi da đầu tiên. Đó là tuyên bố của nhà, và nên được đọc như vậy. Điều chắc chắn hơn là hướng đi: Daltroff không đưa vào chai một mùi hoa để che khói thuốc. Ông đưa vào chai chính cái thế giới quanh điếu thuốc.
Penta chú ý đến chi tiết da. Phụ nữ thời ấy đeo găng. Một chiếc găng da cầm điếu thuốc mỗi ngày sẽ giữ khói trong thớ da. Không có tài liệu nào nói Daltroff nghĩ đến chiếc găng. Nhưng mùi ông làm, da ấm cạnh thuốc lá khô, gần với chiếc găng ấy hơn bất kỳ vật nào khác.
Narcisse Noir, En Avion và những mùi của Caron
Sau Tabac Blond, Caron tiếp tục làm những mùi gắn với những con người cụ thể của thời mình. Năm 1932, En Avion được làm cho nữ phi công Hélène Boucher. Năm 1933, Fleurs de Rocaille, một mùi hoa có aldehyde. Năm 1934, Pour un Homme, mùi oải hương và vani mà nhà gọi là nước hoa nam đầu tiên.
Nhìn cả danh sách, người ta thấy một cách làm. Mỗi mùi bắt đầu từ một người hoặc một cử chỉ: một phụ nữ hút thuốc, một phụ nữ lái máy bay, một người đàn ông. Mùi không miêu tả người ấy. Nó miêu tả không khí quanh họ.
Đầu những năm 1980, Caron còn là nhà đầu tiên cho khách mang chai tới cửa hàng để đổ đầy lại, theo lời nhà kể. Một chi tiết nhỏ, nhưng cùng một tinh thần: chai là vật để giữ lâu, không phải để bỏ.
Khói trên vải: một vật giữ dấu vết của người
Khói là một thứ lạ. Nó không có hình dạng cố định, không đứng yên, tan đi rất nhanh. Nhưng nó bám. Nó nằm lại trong rèm cửa, trong tóc, trong áo khoác, trong những cuốn sách để gần lò sưởi.
Vì vậy người ta hay nhận ra một người đã hút thuốc không phải khi họ đang hút, mà sau đó, qua đồ vật họ để lại. Một chiếc khăn. Một cuốn sổ. Một đôi găng. Vật trở thành người làm chứng.
Tabac Blond được làm hơn một trăm năm trước. Những người phụ nữ nó từng dành cho đã không còn. Nhưng mùi da và thuốc lá vẫn giữ lại một cử chỉ của họ: bàn tay đeo găng, điếu thuốc, căn phòng. Đó là điều Penta tìm trong mọi mùi. Không phải vẻ đẹp của vật, mà dấu vết người đã để lại trên vật.
Caron, 1904: a small perfume house in Paris
Caron began in Paris in 1904. Its founder was Ernest Daltroff. Caron's history page today describes him as very open minded, of boundless curiosity, and says he came to perfume through a love of flowers.
Beside him was Félicie Wanpouille, whom the house credits with an extraordinary intuition. The two worked together. In Caron's own telling, the house is the work of both.
In the early years Caron made powders as well as perfumes. In 1908 came Pompon Poudre, a rice powder scented with Bulgarian rose. In 1911, Narcisse Noir, which the house calls its first great success. In 1916, in the middle of the First World War, N'Aimez que Moi, rose and cedarwood.
It was a small house, not attached to a couture label, with no clothing collection behind it. Perfume was its main work.
Tabac Blond, 1919: tobacco and leather
In 1919, a year after the war ended, Caron launched Tabac Blond. The name means blond tobacco, the light coloured, milder leaf as opposed to dark tobacco.
According to the house, Daltroff made it as a tribute to the new women of the time, the ones English called flappers: short hair, short skirts, smoking in public. After the war, a woman lighting a cigarette in a crowded room became a sign. It said the old era was over.
Caron describes Tabac Blond as an ambivalent accord of leather and carnation, and calls it the first leather scent. That is the house's claim and should be read as such. What is clearer is the direction: Daltroff did not bottle a flower to hide the smoke. He bottled the world around the cigarette.
Penta notices the leather. Women then wore gloves. A leather glove holding a cigarette every day would keep smoke in its grain. No record says Daltroff was thinking of the glove. But the smell he made, warm leather beside dry tobacco, is closer to that glove than to any other object.
Narcisse Noir, En Avion and the smells of Caron
After Tabac Blond, Caron kept making smells tied to particular people of their time. In 1932, En Avion was composed for the aviator Hélène Boucher. In 1933, Fleurs de Rocaille, a floral with aldehydes. In 1934, Pour un Homme, lavender and vanilla, which the house calls the first men's perfume.
Seen as a list, a method appears. Each smell starts from a person or a gesture: a woman smoking, a woman flying, a man. The smell does not describe the person. It describes the air around them.
In the early 1980s Caron was also, by its own account, the first house to let customers refill bottles in store. A small detail, in the same spirit: a bottle is an object to keep, not to throw away.
Smoke on cloth: an object keeps a trace of a person
Smoke is a strange thing. It has no fixed shape, does not stay still, disperses quickly. But it clings. It settles in curtains, in hair, in coats, in books kept near the fire.
So we often recognise that someone smoked not while they are smoking but afterwards, through the things they leave. A scarf. A notebook. A pair of gloves. The object becomes a witness.
Tabac Blond was made more than a hundred years ago. The women it was made for are gone. But the smell of leather and tobacco still holds one of their gestures: the gloved hand, the cigarette, the room. That is what Penta looks for in every smell. Not the beauty of the thing, but the trace a person left on it.
Olfactory Art